PhươngHồng

Mỗi lần nghe những bài thơ này , tôi lại có cảm giác chia sẻ tâm trạng , có lẽ đây là những lúc bộc lộ chính con người của tôi , một nỗi buồn man mác ....

:D Nhớ - Thiên Sứ Em có nghe chiều trôi… Ngập ngừng trong nỗi nhớ . Em có nghe gió thở…. Nhắc hương tình trong em. Em có nghe chiều trôi… Giữa mênh mông trăn trở . Em có thấy hồn tôi … Nhạt nhòa cõi bơ vơ. Gió đưa trong xứ trăng mờ … Mang mang như một lời thơ gửi người. Gió đưa trong xư trăng mờ … Mang mang như một lời thơ gửi người .

Phương Hồng dăng bản dịch :D Friendship, Relationship, and Loving-kindness Tình bạn, Mối quan hệ và Tâm từ ái What is the key to people’s hearts? (Understanding.) Chìa khóa để mở ngỏ tâm hồn mọi người là gì ? (sự thấu hiểu) The most valuable thing in life is relationship (friendship). Điều quý giá nhất trong cuộc đời là những mối quan hệ (tình bạn). Life cannot be real if relationships are not real. Cuộc sống sẽ không bao giờ là thực nếu không có những mối quan hệ thực sự. Relationship is sacred. Mối quan hệ là điều thiêng liêng. The best thing I can give you is my friendship. Điều tốt nhất tôi có thể dành tặng bạn chính là tình bạn của tôi. Relationship is the source of the greatest joy and the greatest mental suffering. Mối quan hệ là nguồn gốc của niềm vui lớn nhất và đau khổ tinh thần lớn nhất. The quality of our life depends much on the quality of our relationship with people around us. Chất lượng cuộc sống của chúng ta phụ thuộc nhiều vào chất lượng của những mối quan hệ với những người xung quanh. It is nice to have good friends. Life would be so flat without kalyana mittas (noble/spiritual friends). Thật tốt khi có được những người bạn tốt. Cuộc sống sẽ trở nên tẻ nhạt nếu không có những thiện trí thức (những người bạn tinh thần/ những người bạn hướng thượng). How rare it is to have a friend. Thật là hiếm để có được một người bạn. Dear friend, I don’t have many friends left. So I value whatever friends I still have. Bạn mến, tôi không còn lại nhiều bạn bè. Vì vậy, tôi coi trọng những người bạn mà tôi vẫn đang có. To have a friend is one of the most wonderful experiences in life. To develop a deeper and deeper understanding of oneself and the world is also very wonderful. For me understanding is the most satisfying thing in life. Có được một người bạn là một trong những kinh nghiệm tuyệt vời nhất trong cuộc đời. Để phát triển một sự hiểu biết ngày càng sâu sắc về chính mình và về thế giời cũng rất tuyệt vời. Với tôi sự hiểu biết là điều thỏa mãn nhất trong cuộc đời. There is no time and space in our friendship.Không có thời gian và khoảng trống trong tình bạn của chúng ta. I have made many new friends with whom I can relate to; I don’t expect anything from them: just open-hearted, free-flowing communication. Tôi có thêm nhiều bạn mới, những người mà tôi có thể chơi; tôi không trông đợi bất cứ điều gì từ họ: chỉ giữ tâm cởi mở, tự do giao thiệp. Yes, I also have "deeper cravings for some kind of sincere companion". Đúng, tôi cũng có "những dính mắc sâu sắc với một số tình bạn chân thành". I want my relationship with you, with him, with my daughters, with my former wife to be a nurturing, nourishing relationship. Tôi mong muốn mối quan hệ với bạn, với anh ấy, với những đứa con của tôi, và cả với mẹ của chúng nữa, được nuôi dưỡng, những mối quan hệ được nuôi dưỡng. Relationships with people are not really reliable in most cases. Most relationships are just games. An honest, open, sincere, genuine, non-manipulative, non-domineering relationship, where there is mutual respect and trust, and which does not have unrealistic expectations - is such a relationship possible? Những mối quan hệ với mọi người thì đều không thực sự đáng tin cậy trong hầu hết các trường hợp. Hầu hết chúng chỉ như là trò chơi. Một mối quan hệ trung thực, cởi mở, chân thành, không lôi kéo, áp đặt, nơi có sự tôn trong và tin tưởng lẫn nhau, và không có những điều mong đợi không thực tế - liệu có thể có mối quan hệ như vậy không? I want to quote from C. Roger’s book Freedom to Learn: Tôi muốn trích dẫn từ cuốn sách của C.Roger "Tự do để học hỏi" : Furthermore, I have no desire to instruct my readers, or impress you with my knowledge in this field. I have no desire to tell you what you should think or feel or do. Hơn nữa, tôi không có mong muốn để hướng dẫn đọc giả, hoặc gây ấn tượng với bạn bằng kiến thức trong lãnh vực này. Tôi không có mong muốn để nói với bạn về những điều bạn nên suy nghĩ, cảm nhận, hay hành động. The only solution I have come up with is that perhaps I can share something of myself, something of my experience in interpersonal relationships, something of what it has been like to be me, in communication with others. Lời giải đáp duy nhất gần với nó mà tôi có đó là tôi có thể chia sẻ một điều gì đó thuộc về bản thân, điều gì đó thuộc về những kinh nghiệm của tôi trong mối quan hệ với những cá nhân, điều gì đó giống như là tôi, khi giao thiệp với người khác. … interpersonal communication is almost never achieved except in part. You probably never feel fully understood by another, and neither do I. Yet, I find it extremely rewarding when I have been able, in a particular instance, truly to communicate myself to another. I find it very precious when, for some moment in time, I have felt really close to, fully in touch with, another person. ... những giao tiếp cá nhân thì hầu như không bao giờ thành tựu được ngoại trừ chỉ ở một vài khía cạnh nào đó. Bạn có lẽ sẽ không bao giờ cảm thấy được hoàn toàn thấu hiểu bởi những người khác, và tôi cũng vậy. Tuy vậy, tôi cảm thấy vô cùng xứng đáng khi tôi có thể, trong một vài trường hợp, thực sự giao tiếp được với người khác. Tôi thấy rằng thực là quý giá khi mà, trong một vài khoảnh khắc, tôi cảm thấy thực sự gần gũi, thực sự tiếp xúc được với người khác. I believe I know why it is satisfying to me to hear someone. When I can really hear someone it puts me in touch with him. It enriches my life. (C. Rogers) Tôi tin rằng mình biết lý do tại sao tôi luôn thấy thỏa mãn mỗi khi lắng nghe người khác. Khi hoàn toàn lắng nghe, nó khiến tôi xúc chạm được với con người đó. Chính điều ấy đã làm giàu thêm cuộc sống của tôi. (C. Rogers) A person needs a good relationship for his/her psychological development. A good relationship is a necessity in a person’s life. A person learns and grows in a good relationship. Without a good relationship we are like robots; with a bad relationship we become beasts or worse than beasts. People are becoming more and more inhuman because they don’t have good relationships with people. Một người cần phải có một mối quan hệ tốt cho sự phát triển tinh thần của mình. Một mối quan hệ tốt là điều cần thiết trong đời người. Con người học hỏi và trưởng thành trong một mối quan hệ tốt. Không có một mối quan hệ tốt đẹp, chúng ta sẽ giống như người máy; với một mối quan hệ tồi chúng ta trở thành quái vật hoặc còn tệ hơn vậy. Con người trở nên ngày càng thiếu tính nhân bản bởi vì họ không có những mối quan hệ tốt với người khác. Relationship is the soil in which we grow psychologically. If the soil is of poor quality we don’t grow well or we have stunted growth; if the soil is good we grow well, strong and mature. There can be no real psychological maturity without good relationships. So we need good relationships in which communication is honest, smooth, flowing, and without fear of any kind. Bad relationships are poisonous. Những mối quan hệ là mảnh đất nơi chúng ta trưởng thành lên về mặt tinh thần. Nếu đất có chất lượng xấu, chúng ta sẽ không thể trưởng thành hoặc sẽ bị thui chột; nếu đất tốt chúng ta sẽ phát triển tốt, mạnh mẽ và trưởng thành. Sẽ không thể có sự trưởng thành tâm lý thực sự nếu không có những mối quan hệ tốt. Vì thế chúng ta cần có những mối quan hệ tốt, nơi mà sự giao thiệp là chân thành, cởi mở, trôi chảy, và không có những nỗi sợ hãi dưới bất cứ hình thức nào. Những mối quan hệ xấu là thuốc độc. With sincerity, openness, understanding, caring, loving-kindness and patience they will surely work. Most relationships don’t work because they don’t have free flow of information (openness), genuine caring, real respect for others, and an understanding that we are all human beings (each of us has our own imperfections, limitations). Expecting too much from another person can also be a cause of disappointment which leads to rejection (thinking this is not what I expected, or acceptable). Với sự thành thật, cởi mở, hiểu biết, chu đáo, từ ái và kiên nhẫn, chúng chắc chắn sẽ có kết quả. Hầu hết các mối quan hệ đều không có kết quả bởi vì chúng không có sự tự do chia sẻ thông tin (cởi mở), sự quan tâm chân thành, sự tôn trọng thực sự dành cho nhau, và một sự hiểu biết rằng cuối cùng chúng ta cũng chỉ là những con người (mỗi chúng ta đều có những sự bất toàn, những giới hạn). Mong đợi quá nhiều từ người khác cũng là nguyên nhân dẫn đến sự thất vọng - điều sẽ dẫn đến sự khước từ (nghĩ rằng đây không phải là điều tôi mong đợi hay có thể chấp nhận được). With openness, vulnerability, honesty, metta (loving-kindness) and understanding it will be a good relationship which will promote spirituality, maturity, etc. Most relationships become routine after a while (lifeless, stagnant). Với sự cởi mở, chấp nhận chỉ trích, trung thực, tâm từ (lòng từ ái) và hiểu biết, đó hẳn sẽ là một mối quan hệ tốt, thứ sẽ thúc đẩy sự phát triển tinh thần, sự trưởng thành, vv... Hầu hết các mối quan hệ sau một thời gian chỉ còn duy trì như là thói quen (thiếu sức sống, trì trệ). Without honesty there can be no real communication; without real communication there can be no real relationship; without real relationship there can be no real help (support, teaching, etc.). Không có sự chân thành sẽ không có sự giao tiếp thực sự; không có sự giao tiếp thực sự sẽ không có mối quan hệ thực sự; không có mối quan hệ thực sự sẽ không có sự giúp đỡ thực sự (sự ủng hộ, dạy dỗ, vv...). You need a good friend (or good friends, which is better, if possible). One should not live in a place where there is no friend. But what is a friend? And you need a place which is suitable to your temperament. Bạn cần có một người bạn tốt (hoặc nhiều người bạn tốt, nếu có thể, thì càng hay). Một người không nên sống ở nơi không có bạn. Nhưng thế nào là một người bạn? Và bạn cần một nơi thích hợp với tính khí của mình nữa. It is easy to have compassion for a suffering being, but it is not easy to live with that person for the rest of your life. Thật dễ để có thể động lòng trắc ẩn với một chúng sinh bị đau khổ, nhưng không dễ để sống với con người này cho đến cuối cuộc đời. Love is not enough for two people to live together; deep understanding of each other is necessary. Love is not enough in a relationship; deep understanding and appreciation is also necessary. See if you can accept all the bad things about him without wanting to change him and see if you can also respect him as he is now. Dependent relationships don’t work well. Tình yêu là chưa đủ để gắn kết hai người; sự hiểu biết lẫn nhau sâu sắc là điều cần thiết. Tình thương là chưa đủ trong một mối quan hệ; sự hiểu biết sâu sắc và trân trọng nhau là điều cần thiết. Liệu bạn có thể chấp nhận tất cả các mặt xấu mà không hề mong muốn thay đổi anh ấy và liệu bạn có thể tôn trọng anh ấy như anh ấy đang là hay không. Các mối quan hệ phụ thuộc thì không có kết quả. Relationships shouldn’t be used as a means; it should end in love, understanding, respect and appreciation. Nobody is perfect. Sometimes relationships become entanglement if they are not grounded on right attitude. Các mối quan hệ không nên được sử dụng như là một phương tiện; nó nên đưa đến tình thương, hiểu biết, tôn trọng và trân trọng. Không có ai là hoàn hảo cả. Đôi khi mối quan hệ trở thành sự trói buộc nếu nó không được xuất phát từ những thái độ đúng đắn. Do not use marriage or any relationship as a means to solving a problem. People should relate to each other just because they love, respect and appreciate (admire) each other as the way they are. Otherwise there is no genuine relationship. Đừng dùng hôn nhân hay bất cứ mối quan hệ nào khác như một cách để giải quyết vấn đề của bạn. Con người nên liên hệ với nhau chỉ bởi họ yêu thương, tôn trọng và trân quý lẫn nhau như đúng con người thật của họ. Nếu không sẽ chẳng thể có được mối quan hệ chân tình. It’s OK to fall in love but don’t be in a hurry to get married. People change once they’re in an intimate relationship. Cũng ổn thôi nếu bạn yêu nhưng đừng vội vã tiến tới hôn nhân. Con người thường thay đổi một khi sống trong những mối quan hệ riêng tư. It takes a lifetime to make sure that you really love somebody. The hay stack burns with a big flame and lasts for a short time, but the husk fire burns imperceptibly and lasts for a long, long time. Phải mất cả cuộc đời để chắc chắn rằng bạn thực lòng yêu thương một ai đó. Đụn rơm thì cháy bùng mạnh mẽ nhưng chóng tàn, còn vỏ trấu khô thì cháy âm ỉ và vẫn còn nhen nhóm một thời gian dài, thật dài. Marriage is not a bad thing. I’ve seen many couples living in harmony, supporting each other in dhamma practice. It is very rare though. Hôn nhân không phải là điều xấu. Tôi đã từng thấy nhiều cặp sống hài hòa, giúp đỡ nhau thực hành Pháp. Nhưng điều đó cũng rất hiếm. It is so rare to find somebody who cares for you. Love without hoping for the relationship to last. Look at the glorious sunset while it is there, but you can’t hold on to it. Thật là hiếm để tìm được một ai đó quan tâm đến bạn. Yêu thương mà không mong đợi kéo dài mối quan hệ. Nhìn ánh mặt trời lộng lẫy buổi hoàng hôn, nhưng bạn không thể nắm giữ nó được. We never have too much metta; usually we have too little. Real metta never makes you unhappy. It is attachments and expectations which make you unhappy. You can’t expect metta as a return for your metta; metta can’t be traded. If there’s an expectation, then that means there’s self-interest. If we love somebody because we want to be loved, then we get hurt when we don’t get metta in return. Chúng ta không bao giờ có quá nhiều tâm từ; thường thì chúng ta có quá ít. Tâm từ thực sự sẽ chẳng bao giờ làm bạn khổ sở cả. Chính sự dính mắc và ngóng đợi làm bạn khổ sở. Bạn không thể trông mong tâm từ (mà người khác dành cho mình) như là một sự đáp lại cho tâm từ của bạn được; tâm từ không thể bị đánh đổi. Nếu ở đó có sự mong đợi, chúng ta sẽ bị tổn thương nếu không được đáp lại bằng từ tâm. Feelings come and go and desires come and go - let them come and go. Don’t take them so seriously. Just watch them. If you don’t try to control them and don’t wish them to be otherwise you won’t get so upset. Our desire to be in control makes us burn out. We don’t suffer because we have a heart; we suffer because we have desires and take them so seriously. Cảm xúc đến rồi đi và ham muốn đến rồi đi - hãy cứ để chúng đến và đi như vậy. Đừng quan trọng hóa chúng. Hãy quan sát chúng. Nếu bạn không cố để kiểm soát chúng và không có ước muốn chúng sẽ phải khác đi, bạn sẽ không bị thất vọng. Tham muốn kiểm soát đốt cháy chúng ta. Chúng ta không đau khổ vì chúng ta có trái tim; chúng ta đau khổ vì chúng ta có ham muốn và vì ta quá quan trọng hóa chúng. I hope you and him can be lifelong dhamma friends helping each other on this journey of spiritual growth. Imposing one’s ideas and ideals on someone can cause great conflict. Judging and criticising don’t help much either; it can cause loneliness. You cannot change him and he cannot change you. Expecting that the other party should change hinders free communication. Better not to have expectations in a relationship. Tôi hi vọng bạn và anh ấy sẽ là những người bạn đạo gắn bó lâu dài, giúp đỡ lần nhau trên hành trình phát triển tâm linh.Tôn thờ những quan niệm hay lý tưởng của một ai đó có thể dẫn đến những xung đột lớn. Phán xét và chỉ trích thì cũng chẳng giúp được gì; nó có thể dẫn đến sự cô đơn. Bạn không thể thay đổi anh ấy và anh ấy cũng chẳng thể thay đổi bạn được. Sự mong đợi rằng người kia nên thay đổi gây cản trở cho sự tự do đối thoại. Tốt hơn là đừng có trông chờ điều gì trong một mối quan hệ. Sharing and caring is already healing enough. That will lead to his unburdening of all his feelings. People want to unburden their feelings but they’re afraid that they’ll be looked down upon; that they’ll be misunderstood or manipulated; that they’ll be talked about and not loved if people know all about them; that they’ll be thought of as abnormal, etc. So they carry all that pain, fear, disappointment, and longing all their life, staying lonely the whole time and acting like tough people, but they melt down when they meet another person who will not judge or gossip about them; who will still love them even after they know all about them; and who really cares for them. Chia sẻ và quan tâm là đủ để hàn gắn. Điều đó sẽ làm những cảm xúc của anh ấy được giãi bày. Con người muốn được bộc lộ tâm tư nhưng họ lại sợ rằng họ sẽ bị coi thường; rằng họ sẽ bị hiểu lầm hoặc bị lôi kéo; rằng họ sẽ bị đàm tiếu và không được yêu mến nếu mọi người hiểu hết về họ; rằng họ sẽ bị coi là không bình thường, vv... Do đó họ đem tất cả những nỗi đau, sợ hãi, thất vọng, và những ao ước ... theo suất cả cả cuộc đời, sống cô đơn trong phần lớn thời gian và cư xử như một người cộc cằn, nhưng trái tim họ sẽ tan chảy nếu như gặp được một ai đó, người mà không phán xét, không đồn thổi về họ; người mà sẽ yêu mến họ cả khi đã hiểu hết về con người họ; và thực sự quan tâm đến họ. Unconditional acceptance is what he needs. Can you give him that sort of acceptance? I will marry you if… I will not marry you if… The ifs are really terrible, terrifying things. Sự chấp nhận vô điều kiện là thứ mà anh ấy cần. Bạn có thể dành cho anh ấy một sự chấp nhận như vậy chăng? Em sẽ cưới anh nếu ... em sẽ không lấy anh nếu ... Những cái điều kiện đó quả thực là dễ sợ, những thứ đáng sợ. When somebody says, "I love you", we feel very happy, but we don’t really believe it. We always have this fear in our minds, "When he/she knows more about me he/she will not love me any more. I have to be prepared for that. I have to be prepared for being rejected." We don’t have complete trust; we are always uncertain. Are we really sure when we say, "I love you"? Very rarely. It seems rare to know somebody who can really understand you. When you have nobody who understands you (or at least tries to understand or empathise with you), you feel very lonely. How many lonely people are there in this world of five billion people? Is there real contact between one person and another? Can we really touch another human being? Will you let another person touch you? Khi ai đó nói "Anh yêu em" hoặc "Em yêu anh", chúng ta thấy rất hạnh phúc nhưng chúng ta không thực sự tin tưởng vào điều đó. Chúng ta luôn luôn có nỗi sợ này trong tâm "Nếu cô ấy (anh ấy) hiểu thêm về con người mình, thì cô ấy (anh ấy) sẽ chẳng còn yêu mình nữa đâu. Mình cần chuẩn bị cho điều này. Mình cần chuẩn bị tư tưởng khi bị khước từ." Chúng ta chẳng thể có sự tin tưởng tuyệt đối, chúng ta luôn thấy không chắc chắn. Chúng ta có chắc chắn không khi nói "Anh yêu em" ? Hiếm lắm. Và hiếm có người có thể thấu hiểu được bạn nữa. Khi bạn không có ai thấu hiểu bạn (hoặc cố gắng để thấu hiểu hoặc đồng cảm với bạn), bạn cảm thấy thật cô đơn. Liệu có bao nhiêu người cô đơn trên cái trái đất có tỉ người này? Liệu có thể có mối quan hệ thực sự giữa một người với những người khác? Liệu chúng ta có thể xúc chạm được tới (tâm hồn) một ai đó? Liệu bạn có cho phép một ai đó thực sự xúc chạm vào tâm hồn mình ?

cảm ơn bác đã sửa lại cho cháu , đây là một phần trong cuốn sách Snow in the summer , cuốn sách này chưa được dich sang tiếng Việt ,

cháu cũng không biết sao nó lại như thế , mọi khi cháu post bài lên đâu có như thế ạ :D

:D Friendship, Relationship, and Loving-kindness What is the key to people’s hearts? (Understanding.) The most valuable thing in life is relationship (friendship). Life cannot be real if relationships are not real. Relationship is sacred. The best thing I can give you is my friendship. Relationship is the source of the greatest joy and the greatest mental suffering. The quality of our life depends much on the quality of our relationship with people around us. It is nice to have good friends. Life would be so flat without kalyana mittas (noble/spiritual friends). How rare it is to have a friend. Dear friend, I don’t have many friends left. So I value whatever friends I still have. To have a friend is one of the most wonderful experiences in life. To develop a deeper and deeper understanding of oneself and the world is also very wonderful. For me understanding is the most satisfying thing in life. There is no time and space in our friendship. I have made many new friends with whom I can relate to; I don’t expect anything from them: just open-hearted, free-flowing communication. Yes, I also have "deeper cravings for some kind of sincere companion". I want my relationship with you, with him, with my daughters, with my former wife to be a nurturing, nourishing relationship. Relationships with people are not really reliable in most cases. Most relationships are just games. An honest, open, sincere, genuine, non-manipulative, non-domineering relationship, where there is mutual respect and trust, and which does not have unrealistic expectations - is such a relationship possible? I want to quote from C. Roger’s book Freedom to Learn: Furthermore, I have no desire to instruct my readers, or impress you with my knowledge in this field. I have no desire to tell you what you should think or feel or do. The only solution I have come up with is that perhaps I can share something of myself, something of my experience in interpersonal relationships, something of what it has been like to be me, in communication with others. … interpersonal communication is almost never achieved except in part. You probably never feel fully understood by another, and neither do I. Yet, I find it extremely rewarding when I have been able, in a particular instance, truly to communicate myself to another. I find it very precious when, for some moment in time, I have felt really close to, fully in touch with, another person. I believe I know why it is satisfying to me to hear someone. When I can really hear someone it puts me in touch with him. It enriches my life. (C. Rogers) A person needs a good relationship for his/her psychological development. A good relationship is a necessity in a person’s life. A person learns and grows in a good relationship. Without a good relationship we are like robots; with a bad relationship we become beasts or worse than beasts. People are becoming more and more inhuman because they don’t have good relationships with people. Relationship is the soil in which we grow psychologically. If the soil is of poor quality we don’t grow well or we have stunted growth; if the soil is good we grow well, strong and mature. There can be no real psychological maturity without good relationships. So we need good relationships in which communication is honest, smooth, flowing, and without fear of any kind. Bad relationships are poisonous. With sincerity, openness, understanding, caring, loving-kindness and patience they will surely work. Most relationships don’t work because they don’t have free flow of information (openness), genuine caring, real respect for others, and an understanding that we are all human beings (each of us has our own imperfections, limitations). Expecting too much from another person can also be a cause of disappointment which leads to rejection (thinking this is not what I expected, or acceptable). With openness, vulnerability, honesty, metta (loving-kindness) and understanding it will be a good relationship which will promote spirituality, maturity, etc. Most relationships become routine after a while (lifeless, stagnant). Without honesty there can be no real communication; without real communication there can be no real relationship; without real relationship there can be no real help (support, teaching, etc.). You need a good friend (or good friends, which is better, if possible). One should not live in a place where there is no friend. But what is a friend? And you need a place which is suitable to your temperament. It is easy to have compassion for a suffering being, but it is not easy to live with that person for the rest of your life. Love is not enough for two people to live together; deep understanding of each other is necessary. Love is not enough in a relationship; deep understanding and appreciation is also necessary. See if you can accept all the bad things about him without wanting to change him and see if you can also respect him as he is now. Dependent relationships don’t work well. Relationships shouldn’t be used as a means; it should end in love, understanding, respect and appreciation. Nobody is perfect. Sometimes relationships become entanglement if they are not grounded on right attitude. Do not use marriage or any relationship as a means to solving a problem. People should relate to each other just because they love, respect and appreciate (admire) each other as the way they are. Otherwise there is no genuine relationship. It’s OK to fall in love but don’t be in a hurry to get married. People change once they’re in an intimate relationship. It takes a lifetime to make sure that you really love somebody. The hay stack burns with a big flame and lasts for a short time, but the husk fire burns imperceptibly and lasts for a long, long time. Marriage is not a bad thing. I’ve seen many couples living in harmony, supporting each other in dhamma practice. It is very rare though. It is so rare to find somebody who cares for you. Love without hoping for the relationship to last. Look at the glorious sunset while it is there, but you can’t hold on to it. We never have too much metta; usually we have too little. Real metta never makes you unhappy. It is attachments and expectations which make you unhappy. You can’t expect metta as a return for your metta; metta can’t be traded. If there’s an expectation, then that means there’s self-interest. If we love somebody because we want to be loved, then we get hurt when we don’t get metta in return. Feelings come and go and desires come and go - let them come and go. Don’t take them so seriously. Just watch them. If you don’t try to control them and don’t wish them to be otherwise you won’t get so upset. Our desire to be in control makes us burn out. We don’t suffer because we have a heart; we suffer because we have desires and take them so seriously. I hope you and him can be lifelong dhamma friends helping each other on this journey of spiritual growth. Imposing one’s ideas and ideals on someone can cause great conflict. Judging and criticising don’t help much either; it can cause loneliness. You cannot change him and he cannot change you. Expecting that the other party should change hinders free communication. Better not to have expectations in a relationship. Sharing and caring is already healing enough. That will lead to his unburdening of all his feelings. People want to unburden their feelings but they’re afraid that they’ll be looked down upon; that they’ll be misunderstood or manipulated; that they’ll be talked about and not loved if people know all about them; that they’ll be thought of as abnormal, etc. So they carry all that pain, fear, disappointment, and longing all their life, staying lonely the whole time and acting like tough people, but they melt down when they meet another person who will not judge or gossip about them; who will still love them even after they know all about them; and who really cares for them. Unconditional acceptance is what he needs. Can you give him that sort of acceptance? I will marry you if… I will not marry you if… The ifs are really terrible, terrifying things. When somebody says, "I love you", we feel very happy, but we don’t really believe it. We always have this fear in our minds, "When he/she knows more about me he/she will not love me any more. I have to be prepared for that. I have to be prepared for being rejected." We don’t have complete trust; we are always uncertain. Are we really sure when we say, "I love you"? Very rarely. It seems rare to know somebody who can really understand you. When you have nobody who understands you (or at least tries to understand or empathise with you), you feel very lonely. How many lonely people are there in this world of five billion people? Is there real contact between one person and another? Can we really touch another human being? Will you let another person touch you? Many people tell me, "You are the only person who understands me." I am surprised to hear that repeatedly, and the way they say that is really touching. I try. I wish I could understand people deeply; I don’t expect to understand everybody - that would be too much for me. But at least I want to understand my daughters and their mother, and my close friends. You want someone to love you. Yet when you love someone you don’t feel that you’re worthy of their love. To make you feel worthy of his love you must sacrifice yourself, but that kind of relationship is never secure and satisfying. Security in relationships: it’s possible only for those who are mature and secure in themselves. Those who have feelings of insecurity and unworthiness will never feel secure in any relationship. People usually don’t love someone who has sacrificed for them; they don’t want to be indebted to anybody. And even more so if you remind them of how much you have sacrificed for them. Strange? Yes, people are strange. If you have helped someone it’s best for you if you then forget about it. If they remember, it’s nice of them, but if you remind them of how much you have done for them, they’ll hate you for it. "If I sacrifice for him he’ll love me forever." No! Don’t deceive yourself. "I love you not for what you’ve done for me, but for who you are." "I’ll forgive him and he’ll forgive me, and we’ll love each other." No! That’s a kind of bargaining. I don’t want you to live your life always wondering whether or not he is telling you the truth; that will drain all your mental and physical energy. Yes, a liar can do anything. I am not willing to live with a person in whom I do not trust. I can forgive a mistake but I cannot live with an untrustworthy person. Read Sanity, Madness and Family by R.D. Laing. You know how you can go crazy having to live with people who won’t tell you the truth. It’s OK to help a person but to get into a deep relationship with a person who is not truthful is really taxing. You cannot have a fulfilling relationship with a person in whom you do not trust and respect. People want to be loved, including you and me, but what we do to be loved is different. To be loved unconditionally, that is what we really want. But can we love ourselves unconditionally? Do you love yourself? Strange question. We don’t think about it. It is easier to love than to understand, it is better still if the two go together. We must learn to love without becoming dependent or possessive. Pure love doesn’t cause pain. Real metta is necessary in relationships; without it relationships don’t mean much. With metta comes acceptance, understanding and tolerance. We are not perfect and nobody is perfect. To see our own imperfection and to feel OK about it is very important to our happiness and even to the progress in our practice. If we cannot accept our imperfection how can we accept somebody else’s? People could live in harmony if they were willing to give each other as much freedom as possible, if they were not so manipulative or bossy. "The power of loving-kindness, even personal metta, metta for a particular person; and how this can have such an impact on someone’s spiritual life." Yes. Real love and deep understanding is much more satisfying than any sense pleasure or money. Moreover a way of life based on mindfulness and wisdom will surely make this life worth living. You cannot have metta for somebody with the expectation that they will be kind to you. You want to be happy and peaceful, so extend that attitude towards others. There is no other way. You should wish for others all the good things that you wish for yourself. We need metta from many people, if possible from all the people around us. These days most people are suffering from metta-deficiency syndrome (MDS). Most people are crazy because they don’t have metta, sila (morals), sati (mindfulness) and panna (wisdom), they’re attracted to luxuries and new toys, so they lose sight of good qualities of their heart — they’ve sold their souls to the devil, so to speak. Do you think you can find somebody who can make you happy? Do you think you can find somebody who will love you unconditionally forever? "That our care for others is our care for ourselves, a deep honouring of the being we all share." That is true when there is no ego, and when we see that all beings are related. "You cannot harm another being without harming yourself." So when you help another you help yourself; our care for others is caring for ourselves also. To see it and feel it we must first lose our sense of ego. Without others I don’t exist. Imagine that there was nothing and nobody, what would you be then? So everybody we know somehow affects our lives. Can you imagine what impact you have on me, on my life? You know what impact I have on you, on your mind, on your life? The same is true for me: You also have great impact on my life; you’ve made my life richer in many ways. A woman with a mind of her own can love a man with a mind of his own. Two grown-ups, psychologically independent, mature persons respecting each other’s individuality and freedom, can have a deep, lasting, meaningful, and nourishing relationship. We can buy a slave but we cannot buy a friendship. One cannot be realistic when one is overwhelmed with love. Love is irrational. Because we can talk about it, explain it or even have it, we think we know it. But how mysterious it is. We feel it; we are overwhelmed by it; sometimes we can’t believe ourselves. Is it really true that I love somebody so wholeheartedly? Because we are always so reserved and because we don’t trust ourselves, we don’t trust anybody. "I love you with all my heart. And I know that you love me. There is no doubt whatsoever. This is tremendous. For me at least, to know that it is possible for me. I have never expected it. How can I expect something which I have never known? So it is more like a surprise. I feel really grateful. But to whom? Well, to life" — sweet-aching longing. If you have not loved (and if you do not love) somebody with all your heart you are not a fully-fledged human being yet; you’re only a potential human being. To be in love is to be in an altered state of mind. Love is not reasonable; it is beyond reasoning. You are alive and overflowing with feeling. Such a thing happens once in a lifetime. I’m very glad to hear that your heart is open now. Let it open even though sometimes it may be painful. We’re afraid to love, afraid that we’ll be rejected; afraid that we won’t be taken seriously, or we’ll be manipulated; afraid that we’ll be vulnerable, and sometimes we don’t trust ourselves; we don’t believe that we can really love somebody. Let all your feelings come out. Write down, express your feelings in blank verses. Don’t be in a hurry to get married. Get to know her better. She’s a human being; like all of us she has her share of faults. Try to understand the whole person and love her for that, not just parts of her, or your own projection of her. You said, "She is very honest." That’s the most important quality; without it there can be no meaningful relationship. "But she’s so painfully level-headed about things." What do you expect? To be crazy about a guy who is crazily in love with her? Of course she should be more careful. She must have some experience with men who get crazy and then… It’s better for her to learn to love you more and more. For a woman the stake is bigger. And love is not enough. You must have read/heard about romantic love. Some of them didn’t last long, some had tragic ends. "It hurts like a raw nerve." Well, well, it hurts and at the same time you don’t want the hurt to go away. It’s so precious, so special. It’s painful and it’s pleasant too. To love somebody with all your heart is to become a real human being. This experience of yours has real impact on the way you look at human beings; it is priceless. Even love for a woman can be a spiritual experience. There should be spirituality in every aspect of our life. Then only life would be beautiful and meaningful. You see, nobody can teach you how to open your heart; how to be vulnerable; how to love another human being; how to go beyond all conventions; how to go beyond limits and to find that which is beyond. What you are going through is somewhat similar to the experience of enlightenment. You are in a totally different world with different values; you have become a different person and you cannot be the same person that you once were — the transformation is irreversible. "I value heart-to-heart contact with other people." I know what it feels like to be in contact with people heart-to-heart. Most relationships do not work because there is no bilateral (mutual) caring, sharing, vulnerability, honesty, tenderness, sensitivity, and real and abundant flowing of metta (not desire). There is one more quality which is no less important, i.e., deep understanding of another person as a person (not as a sex object). Sex is also a part of the relationship between a man and a woman; it should not be neglected, but it should be in harmony with the real sharing of pleasure and not just a gratification of one’s animalistic desire. We talk too much about love. Do we know what we are talking about? You said, "It feels, sometimes, like I no longer know what reality is." Did you know what reality was about? As long as we think about reality we are separated from it; when we are one with reality we no longer think about it. If I could give you advice, I would say take your time to understand your own mind very deeply about what it is you really want from this life. One can go on and on doing one thing after another getting in and out of relationships. What do you expect from a relationship? What are you looking for? If you don’t know what you are looking for, you will end up having a lot of things that you don’t want. I know what you mean when you said "living from the heart". With most of my relationships with people, I have been very frustrated thinking that something which makes relationships authentic is missing. In quite a few cases, I didn’t have it myself. So things didn’t work well in the long run; something goes wrong. But now I’m much more aware of it. Yet with some people friendship happens so naturally: for example, it’s so easy for me to relate to you. I hope both of you are really open and honest with each other. There is no such thing as ‘they lived happily ever after’. There will always be some unexpected problems; we only need to learn to solve them intelligently. It’s necessary to have some problems. After you’ve worked through a difficult time together with sensitivity and patience you become closer, you understand each other better. That understanding of each other makes a relationship more meaningful and long-lasting. Love alone isn’t sufficient. Deep understanding of each other’s feelings, wishes, dreams, fears, hopes, etc., is very important. Our parents love us. How come we can’t relate to them? You are very fortunate to know what it means to love another human being. I don’t know about the future, but I believe your love for her has already brought much depth and meaning to your life. I think that alone is enough for a lifetime. Most people have lived and died without knowing what it means to love tenderly. They sing songs about that though. They say the nightingale pierces his bosom with a thorn When he sings his love song So do we all How else should we sing? (Kahlil Gibran) Nice to hear that she and you are intimate now. Get to know the living reality — her mind, her feelings, her difficulties in adapting to you and America and the conflict in her mind if she has any (most people do have conflicts). Do you really know the depth of her being? Do you know how it feels being her? What if she won’t marry you? What makes a relationship really nourishing, satisfying, lasting, alive, and not merely routine? You wrote, "I wanted her so much… but what do I want?" That question is very important, and nobody can give you the answer to that. You have to look deep inside yourself for the answer. The union of hearts — deep and intuitive understanding of each other; non-verbal communication; mystical, transcending all reasons; a knowing in the guts that the two are meant to be together on this round of rebirth, loving, caring, and helping each other; knowing that the understanding between the two will grow and grow until the two minds become totally transparent; no fears, no secrets and complete trust; no games or role playing; being vulnerable. Is this possible? Ask her to tell you all about herself — her childhood, her parents, her brothers and sisters, her hopes, her fears, etc. You said, "So, the nutty intense craving has faded", and also, "Is it because it just faded on its own? Or partly because I have been successful in gradually winning her affection?" Life cannot go on with such great intensity, it would burn you out. Mostly it is (and should be) just simple. Everything in nature goes in cycles. You can’t go on living with that intense feeling all the time; your survival would be in danger, you would not be able to do the usual things you need to do in your life. The intense feeling is too consuming. I am not invalidating or in any way saying that the intense feeling is not important. It gives us some glimpse of what it means to be ‘really alive’, and it changes our values, our aims. Your second question can also be answered in the affirmative. You’ve got her affection. So you no longer have to worry about not getting it, which was what made you feel so nutty, but that doesn’t mean that your love for her is less than it was before. It means your mind is now more stable. Hot, burning craving (or love) is not good in the long-term. Warm and sometimes even a cool (not cold) kind of metta is much better; it is more reliable and more nourishing. Well, you’ll go crazy again when you have your first child. I’ll wait for that. When you have a child let me be his/her friend, companion, playmate. I know how to be a good friend to a child. Let me help him/her learn about nature, life, and about him/herself, please. Unhealthy relationships should be concluded. If you don’t change, you don’t live fully. Anything that lives must change of necessity. No change means death. So for a friendship to be a living one, it must always be changing. Most of us don’t feel alive because we are afraid of change (going into the unknown). We don’t want to take risks. Before you let go of your attachment to anybody or anything, look at the attachment in the mind. Understanding attachment is very important. Only deep understanding of attachment can free the mind of it. If you force your mind to let go of attachment without really seeing the nature of it, it will come back very soon. Seeing clearly and understanding deeply is the only way to overcome it. Forced detachment is not real detachment. Most people have grown an invisible, impenetrable shell around themselves to protect them from being hurt, and they’re looking for satisfaction in money, status, sense pleasures, drugs, alcohol, and sex mainly because they don’t have somebody who loves them and who understands them more deeply. Too scary to be open and vulnerable! There can be forced (and artificial) love, compassion, contentment, humility, etc. Behind forced love and humility, there could also be (and in most cases there is) hatred, fear and pride. It is more important to see hatred, greed, pride, etc. Seeing through can mean cutting through. I have similar difficulties in relating to people. I find most people very superficial. Because I’m a monk I can avoid some people whom I cannot tolerate, but we are human beings (social animals); we cannot live alone; we need some human contact; and we’re living in a world where most people are very unmindful, selfish, inconsiderate, stupid, proud, jealous, and so on. So a person who’s sensitive and intelligent must of necessity suffer from contact with people. Tolerance and deep understanding of people are very important. At times you have to remind yourself what the Buddha said: "Puthujjano ummattako" (mad worldlings)! You are dealing with people who are crazy. People grow old but they don’t necessarily grow up! So you’re dealing with overgrown kids. Since you can’t run away from people though, try to find a way to relate to people with wisdom and kindness. When you have nothing in common with another person, you can’t share anything with him/her. You feel like a stranger. If you want to have friends see if there is anything you have in common with them. If you’re interested in them they will feel close to you. Learn to listen to people without judging. You don’t have to solve their problems. Be open and kind. To be in conflict with people is tiring. To desire for the respect, appreciation, and regard of people is a prison. If possible, avoid associating with fools (bala); if not, be careful not to follow their wrong advice, but don’t get into conflict with them. We live in a world of fools. If one associates with fools, sooner or later one will get into trouble. Most people do not take the Buddha who never gave bad advice, seriously. Yes, asevana ca balanam (not to associate with fools). Identify them and avoid them, but don’t make yourself unhappy thinking too much about them. Just like you avoid poisonous snakes, avoid fools. But what makes a person a fool? If you can find a good friend, live together; if not, live alone. There is no friendship in a fool. Since I was a boy, I noticed that people are mostly hypocrites. It was/is hard for me to believe in people, but that’s the way it is whether I like it or not. Take it or leave it. Once in a while you come across somebody who is not a hypocrite but who is sincere, and because these people are so rare, they are precious. Most people are after money, fame, position, pleasure, etc., even monks are. Very few people are earnestly looking for (seeking) the truth and peace. Some people use meditation as a substitute for narcotics. Are you upset about that? Then you can be upset for the rest of your life. I am happy that there are still some people who are honest, sincere, etc. Try to look at the bright side of people. They are not as bad as they could be, they could be worse! Everybody is bad. After we have accepted that, we can really appreciate it when we see some good in everybody. It seems to me that you are much older, psychologically, than most people of your age. So you don’t fit in your age group. Do you know that highly intelligent people have a hard time doing things that normal people do? Because your values are so different from the values of most people around you, you are in conflict with them, which is quite natural. Try to understand the nature of the problems first of all. Sometimes, understanding the problem solves half of the problem. You need somebody you trust to talk about whatever is in your mind, especially the worries and cares. Sometimes I think you would feel lonely in the crowded city. You’re living alone away from your family; you must sometimes feel the need to be close to somebody who will not take advantage of you, who understands you and your struggle and pain. These days it must be hard to trust somebody outside your family. But I think there are good people everywhere in the world. You just have to find them out. Isn’t there anybody in your circle who is kind and virtuous? I understand what you are going through as I had similar experiences. The most difficult part is the decision. The pain heals after a while. I lived with so much fear, pain and guilt for many years, but now those are just memories. Some day I’ll tell you my story. It will take some time for you to recover from whatever damage the relationship has done to your mind. Be more mindful and be more relaxed. Your mind has reacted for so long in such frustration that it’ll need a lot of mindfulness and patience to unlearn the old ways of acting and reacting. No matter how long it takes, be patient and kind to yourself. Change cannot be forced; it should be welcomed. Your personality will change, too. The worst thing that can happen to a person is losing self-respect. You said, "What kamma to be left alone in this lousy place when all the good monks and people are in Myanmar." Seeing it from another point of view, you could say, "What wonderful kamma to have so many good friends and good monks as kalyanamittas (noble/spiritual friends) in Myanmar." Most people don’t have a single friend in the world. To be loved unconditionally, that is what we really want, but can we love ourselves unconditionally? To be important in somebody’s life. To be able to make a difference. But for me… A person who does not love herself/himself unconditionally, and who is not independent psychologically, cannot and does not really love anybody. To be able to love we must be free. Do I really love anybody? In most cases we love because we are so lonely. Hoping that we will overcome loneliness if we really love some-body and if that somebody can really love me. Unless we can accept our loneliness and accept another person’s loneliness we cannot really meet each other. Each of us is utterly lonely. Let us accept our loneliness, and not try to cover it or run away from it or try to find a way to overcome it. We will always be lonely. Only for brief moments when we forget ourselves we are temporarily relieved from our loneliness, but it comes back for sure. I am lonely. I am lonelier than ever before. I’m seeing this loneliness more and more. There are very few people who can reach us and understand us. Between each person there is a big chasm of misunder-standing. I have friends who love me and respect me, but they don’t know who I am or understand me as a human being. They cannot know. I am not blaming them for not knowing who I am. They love their projections of who they think I am, which is a false image. But do I know who I am? What I think I am is also a projection of my mind. Better to be mindful from moment to moment without trying to find answers for these questions. Mindfulness is my only refuge. I know how lonely people are; I know how lonely you are; because I know how lonely I am. I have learnt to live my life quietly, peacefully, and alone, but I appreciate real heart-to-heart contact with somebody. I suffered a lot and I become a monk. I suffered more and I become a human being. How hard it is to have a friend. A friend is one who does not manipulate you; who listens and understands; who has time to listen without interrupting or getting distracted; and who listens with attention and sensitivity. Most people are distracted, unmindful and unhappy; they are preoccupied with their own problems. If you are not peaceful, how can you listen? I know many people very intimately; they’ve told me things about their lives and their feelings which they’ve never told anybody else, and in some cases they told me things which they have never before thought consciously. Only when I asked them more questions to clarify some points did they start looking deeply into their minds/hearts and, to their amazement, they started seeing things which they’ve never seen before. We can hide from ourselves so well. Most people are split; they are not whole. If you are not whole you cannot grow. To be whole you should not deny or reject anything, any thought or feeling or idea, no matter how unacceptable they might be/are. So from my experiences with people I know that people are lonely, even those who are living with their families, and some with their extended families. Loneliness doesn’t just go away by being around somebody; loneliness is when there is no deep understanding and acceptance. Even family members don’t understand and accept each other. So much judgment and misunderstanding even among family members. The source of the problem lies in not knowing or understanding oneself in depth, not accepting oneself. We are always rejecting some aspect of ourselves. Can we love and respect ourselves unconditionally? So, unless you know yourself deeply (and that is not easy), there is no way to solve this problem. We want relationship mostly because we feel lonely. Relationship as a means to overcoming loneliness doesn’t work. Each of us expects that somebody can make us feel not lonely. Relationship as a means to an end always ends in disappointment. Running away from loneliness. That’s what most of us do most of the time. We don’t have time for other things. Once you get deeply in touch with yourself your life takes a new turn, and that needs a good friend who is deeply in touch with him/herself; who feels OK about him/herself; who is not afraid to see things as they are; who is used to seeing things which most people pretend are not there. It’s like diving deeply in the ocean: you see things which you’ve never imagined — unlikely shapes and colours, some beautiful and some very ugly. People looking for rubies don’t see diamonds because they (diamonds) have no colour of their own. Even though a diamond is colourless, it sparkles. (Though man-made diamonds have colours.) It’s better to help people the least amount you can because you can do that without too much time and effort, so you don’t get tired or burnt out. If/when you can, do a little more sometimes (but not always). If you do the most you can, very soon you will feel that you can’t go on doing it anymore; it becomes too much. You said, "Sayadaw, people are strange. When you are good to them, they take you for granted. You’ve to be nasty to them." No, you don’t have to be nasty to them. You just need a clear-cut limit to what you can do, and how much you can do. You have to tell them your limit and the way you want to spend your day. If you don’t tell them, how can they know? Do you expect them to know your needs without your telling them? They are more concerned about what they want, not what you want. So you have to let them know, you have to demand. If you don’t tell them your limit they will ask you to do more and more, and in the end you feel being exploited and you will react with frustration, which will cause damage to your relationship with those people. I always tell people my limit, even when it’s something about Dhamma. So if you go to another place, right from the beginning set a limit, have a strict schedule. Being too good, you end up being too bitter! You end up hating those for whom you’ve accommodated yourself too much. Everybody, including our family members, expects too much from us, and they take us for granted. Nobody has any power over you unless you empower them. You allow (empower) people to influence your mind. Now that you are not willing to be influenced by them, they are powerless and have no power over you. As long as you think they are powerful and strong, they have power over you. Don’t you see how scared, powerless, and dependent they could be? They will behave like kings and queens if you put them on a throne, but if you put them down on the ground you’ll find that they are just like anybody else — powerless, weak, scared, dependent, and lonely. When we let go of our self-image, when we remove our guard (self-defence), we see who we really are. I am not much different from you. Real power comes from understanding oneself. "Real show of power is in restraint." ( Aristotle) A people empower a person to be the president. So the president has power. Don’t let people take advantage of you. When you are taken advantage of, tell yourself that’s the price you pay in order to find out whether some person will take advantage of you or not. How else can you be sure about that? The bamboo waves and bends when strong wind comes. Who’s to blame? The wind or the bamboo? I read some good books, write letters to my friends, and try to be mindful. I enjoy being here — quiet and peaceful; beautiful blue skies and white rolling clouds; birds and trees. I am not unhappy but I miss my daughter very much; she has become the focus of my life. So, you see, there is always one thing or another (somebody). It’s hard to live just for oneself. We need something (an ideal) or somebody to live for. Even a hermit has an ideal to live for. I hope to see you some day, my dear friend. Don’t know when that some day will be. You’re changing and I’m changing. So let’s not get disappointed when we find each other different. I feel OK as long as you are your real self, and you’ll find me the same. One thing I’m sure about: I don’t have any power to change anybody; I’m not interested in doing that. I will never be a guru. If I ever become anything, I will become a very simple man, and I hope humble, too. I value our friendship very much. Something hard for me to let go of at the moment. I will try to keep metta and let go of attachment. You are my friend. Isn’t that enough reason for me to share my deepest feelings with you? Please don’t think that you are not worthy of it. I just hope you understand. I have lived with you long enough, and I think I know something about people from my long experience of relating to them. I think I know you and understand you somewhat. (I can’t be totally wrong.) Please understand that there is a friend who trusts you and respects you and understands you. If it is fine with you, I will go on telling you about my deepest feelings. If I am in any way special, then you must also be special in some ways to be my friend. * * * * * There is longing, a yearning in my heart. I reach for you. I know you are reaching for me. But I cannot reach you. Something is keeping us apart. What is that? I feel like there is a vacuum in my heart. I am living but I don’t really feel alive. How can I feel alive without that? How can I reach you without that? How can you reach me without that? We are apart? But we don’t know. What’s really keeping us apart? Only lately I found out that I don’t have it. I used to have it. And I lost it. I did not know I lost it. But I know all the time that something is missing. There is no life in my life. I feel dead. At all cost. I must get it back again. Without it life is not worth living. How foolish I was to neglect that and Turn all my body and mind Toward such superficial things. Now my heart is crying. What a lie I’ve lived. What a waste it would be to live all my life like this. How meaningless! Can I overcome my wrong conditioning? Have I enough courage to overcome this lie? Can I live a healthy, meaningful life? Am I healthy enough to become really healthy again? To become a really whole and complete human being again? (Sayadaw U Jotika) Once I was afraid of losing my friends because of my changing understanding and values. But, slowly, now I am able to accept that. I must be true to myself. Now it has become a routine. There is no zest anymore. I remember how it was. There was uncertainty. There was hope. There was anxiety that it won’t come to me. There was great sadness. Life was so intense. Even the intense pain, piercing, crushing pain in my heart was so, so meaningful. At least it gave some meaning to my life. Complete surrender, complete giving away, complete understanding and complete acceptance. Longed for the two to merge into one. Something spontaneous, not planned or calculated. When I got it I feel like something is missing. What is it that is missing. I know. But I cannot define it. Is it something that we can only dream about? When it was out of my reach it looked complete. When it is in my hands, something is missing. Optical illusion.

:D Friendship, Relationship, and Loving-kindness What is the key to people’s hearts? (Understanding.) The most valuable thing in life is relationship (friendship). Life cannot be real if relationships are not real. Relationship is sacred. The best thing I can give you is my friendship. Relationship is the source of the greatest joy and the greatest mental suffering. The quality of our life depends much on the quality of our relationship with people around us. It is nice to have good friends. Life would be so flat without kalyana mittas (noble/spiritual friends). How rare it is to have a friend. Dear friend, I don’t have many friends left. So I value whatever friends I still have. To have a friend is one of the most wonderful experiences in life. To develop a deeper and deeper understanding of oneself and the world is also very wonderful. For me understanding is the most satisfying thing in life. There is no time and space in our friendship. I have made many new friends with whom I can relate to; I don’t expect anything from them: just open-hearted, free-flowing communication. Yes, I also have "deeper cravings for some kind of sincere companion". I want my relationship with you, with him, with my daughters, with my former wife to be a nurturing, nourishing relationship. Relationships with people are not really reliable in most cases. Most relationships are just games. An honest, open, sincere, genuine, non-manipulative, non-domineering relationship, where there is mutual respect and trust, and which does not have unrealistic expectations - is such a relationship possible? I want to quote from C. Roger’s book Freedom to Learn: Furthermore, I have no desire to instruct my readers, or impress you with my knowledge in this field. I have no desire to tell you what you should think or feel or do. The only solution I have come up with is that perhaps I can share something of myself, something of my experience in interpersonal relationships, something of what it has been like to be me, in communication with others. … interpersonal communication is almost never achieved except in part. You probably never feel fully understood by another, and neither do I. Yet, I find it extremely rewarding when I have been able, in a particular instance, truly to communicate myself to another. I find it very precious when, for some moment in time, I have felt really close to, fully in touch with, another person. I believe I know why it is satisfying to me to hear someone. When I can really hear someone it puts me in touch with him. It enriches my life. (C. Rogers) A person needs a good relationship for his/her psychological development. A good relationship is a necessity in a person’s life. A person learns and grows in a good relationship. Without a good relationship we are like robots; with a bad relationship we become beasts or worse than beasts. People are becoming more and more inhuman because they don’t have good relationships with people. Relationship is the soil in which we grow psychologically. If the soil is of poor quality we don’t grow well or we have stunted growth; if the soil is good we grow well, strong and mature. There can be no real psychological maturity without good relationships. So we need good relationships in which communication is honest, smooth, flowing, and without fear of any kind. Bad relationships are poisonous. With sincerity, openness, understanding, caring, loving-kindness and patience they will surely work. Most relationships don’t work because they don’t have free flow of information (openness), genuine caring, real respect for others, and an understanding that we are all human beings (each of us has our own imperfections, limitations). Expecting too much from another person can also be a cause of disappointment which leads to rejection (thinking this is not what I expected, or acceptable). With openness, vulnerability, honesty, metta (loving-kindness) and understanding it will be a good relationship which will promote spirituality, maturity, etc. Most relationships become routine after a while (lifeless, stagnant). Without honesty there can be no real communication; without real communication there can be no real relationship; without real relationship there can be no real help (support, teaching, etc.). You need a good friend (or good friends, which is better, if possible). One should not live in a place where there is no friend. But what is a friend? And you need a place which is suitable to your temperament. It is easy to have compassion for a suffering being, but it is not easy to live with that person for the rest of your life. Love is not enough for two people to live together; deep understanding of each other is necessary. Love is not enough in a relationship; deep understanding and appreciation is also necessary. See if you can accept all the bad things about him without wanting to change him and see if you can also respect him as he is now. Dependent relationships don’t work well. Relationships shouldn’t be used as a means; it should end in love, understanding, respect and appreciation. Nobody is perfect. Sometimes relationships become entanglement if they are not grounded on right attitude. Do not use marriage or any relationship as a means to solving a problem. People should relate to each other just because they love, respect and appreciate (admire) each other as the way they are. Otherwise there is no genuine relationship. It’s OK to fall in love but don’t be in a hurry to get married. People change once they’re in an intimate relationship. It takes a lifetime to make sure that you really love somebody. The hay stack burns with a big flame and lasts for a short time, but the husk fire burns imperceptibly and lasts for a long, long time. Marriage is not a bad thing. I’ve seen many couples living in harmony, supporting each other in dhamma practice. It is very rare though. It is so rare to find somebody who cares for you. Love without hoping for the relationship to last. Look at the glorious sunset while it is there, but you can’t hold on to it. We never have too much metta; usually we have too little. Real metta never makes you unhappy. It is attachments and expectations which make you unhappy. You can’t expect metta as a return for your metta; metta can’t be traded. If there’s an expectation, then that means there’s self-interest. If we love somebody because we want to be loved, then we get hurt when we don’t get metta in return. Feelings come and go and desires come and go - let them come and go. Don’t take them so seriously. Just watch them. If you don’t try to control them and don’t wish them to be otherwise you won’t get so upset. Our desire to be in control makes us burn out. We don’t suffer because we have a heart; we suffer because we have desires and take them so seriously. I hope you and him can be lifelong dhamma friends helping each other on this journey of spiritual growth. Imposing one’s ideas and ideals on someone can cause great conflict. Judging and criticising don’t help much either; it can cause loneliness. You cannot change him and he cannot change you. Expecting that the other party should change hinders free communication. Better not to have expectations in a relationship. Sharing and caring is already healing enough. That will lead to his unburdening of all his feelings. People want to unburden their feelings but they’re afraid that they’ll be looked down upon; that they’ll be misunderstood or manipulated; that they’ll be talked about and not loved if people know all about them; that they’ll be thought of as abnormal, etc. So they carry all that pain, fear, disappointment, and longing all their life, staying lonely the whole time and acting like tough people, but they melt down when they meet another person who will not judge or gossip about them; who will still love them even after they know all about them; and who really cares for them. Unconditional acceptance is what he needs. Can you give him that sort of acceptance? I will marry you if… I will not marry you if… The ifs are really terrible, terrifying things. When somebody says, "I love you", we feel very happy, but we don’t really believe it. We always have this fear in our minds, "When he/she knows more about me he/she will not love me any more. I have to be prepared for that. I have to be prepared for being rejected." We don’t have complete trust; we are always uncertain. Are we really sure when we say, "I love you"? Very rarely. It seems rare to know somebody who can really understand you. When you have nobody who understands you (or at least tries to understand or empathise with you), you feel very lonely. How many lonely people are there in this world of five billion people? Is there real contact between one person and another? Can we really touch another human being? Will you let another person touch you? Many people tell me, "You are the only person who understands me." I am surprised to hear that repeatedly, and the way they say that is really touching. I try. I wish I could understand people deeply; I don’t expect to understand everybody - that would be too much for me. But at least I want to understand my daughters and their mother, and my close friends. You want someone to love you. Yet when you love someone you don’t feel that you’re worthy of their love. To make you feel worthy of his love you must sacrifice yourself, but that kind of relationship is never secure and satisfying. Security in relationships: it’s possible only for those who are mature and secure in themselves. Those who have feelings of insecurity and unworthiness will never feel secure in any relationship. People usually don’t love someone who has sacrificed for them; they don’t want to be indebted to anybody. And even more so if you remind them of how much you have sacrificed for them. Strange? Yes, people are strange. If you have helped someone it’s best for you if you then forget about it. If they remember, it’s nice of them, but if you remind them of how much you have done for them, they’ll hate you for it. "If I sacrifice for him he’ll love me forever." No! Don’t deceive yourself. "I love you not for what you’ve done for me, but for who you are." "I’ll forgive him and he’ll forgive me, and we’ll love each other." No! That’s a kind of bargaining. I don’t want you to live your life always wondering whether or not he is telling you the truth; that will drain all your mental and physical energy. Yes, a liar can do anything. I am not willing to live with a person in whom I do not trust. I can forgive a mistake but I cannot live with an untrustworthy person. Read Sanity, Madness and Family by R.D. Laing. You know how you can go crazy having to live with people who won’t tell you the truth. It’s OK to help a person but to get into a deep relationship with a person who is not truthful is really taxing. You cannot have a fulfilling relationship with a person in whom you do not trust and respect. People want to be loved, including you and me, but what we do to be loved is different. To be loved unconditionally, that is what we really want. But can we love ourselves unconditionally? Do you love yourself? Strange question. We don’t think about it. It is easier to love than to understand, it is better still if the two go together. We must learn to love without becoming dependent or possessive. Pure love doesn’t cause pain. Real metta is necessary in relationships; without it relationships don’t mean much. With metta comes acceptance, understanding and tolerance. We are not perfect and nobody is perfect. To see our own imperfection and to feel OK about it is very important to our happiness and even to the progress in our practice. If we cannot accept our imperfection how can we accept somebody else’s? People could live in harmony if they were willing to give each other as much freedom as possible, if they were not so manipulative or bossy. "The power of loving-kindness, even personal metta, metta for a particular person; and how this can have such an impact on someone’s spiritual life." Yes. Real love and deep understanding is much more satisfying than any sense pleasure or money. Moreover a way of life based on mindfulness and wisdom will surely make this life worth living. You cannot have metta for somebody with the expectation that they will be kind to you. You want to be happy and peaceful, so extend that attitude towards others. There is no other way. You should wish for others all the good things that you wish for yourself. We need metta from many people, if possible from all the people around us. These days most people are suffering from metta-deficiency syndrome (MDS). Most people are crazy because they don’t have metta, sila (morals), sati (mindfulness) and panna (wisdom), they’re attracted to luxuries and new toys, so they lose sight of good qualities of their heart — they’ve sold their souls to the devil, so to speak. Do you think you can find somebody who can make you happy? Do you think you can find somebody who will love you unconditionally forever? "That our care for others is our care for ourselves, a deep honouring of the being we all share." That is true when there is no ego, and when we see that all beings are related. "You cannot harm another being without harming yourself." So when you help another you help yourself; our care for others is caring for ourselves also. To see it and feel it we must first lose our sense of ego. Without others I don’t exist. Imagine that there was nothing and nobody, what would you be then? So everybody we know somehow affects our lives. Can you imagine what impact you have on me, on my life? You know what impact I have on you, on your mind, on your life? The same is true for me: You also have great impact on my life; you’ve made my life richer in many ways. A woman with a mind of her own can love a man with a mind of his own. Two grown-ups, psychologically independent, mature persons respecting each other’s individuality and freedom, can have a deep, lasting, meaningful, and nourishing relationship. We can buy a slave but we cannot buy a friendship. One cannot be realistic when one is overwhelmed with love. Love is irrational. Because we can talk about it, explain it or even have it, we think we know it. But how mysterious it is. We feel it; we are overwhelmed by it; sometimes we can’t believe ourselves. Is it really true that I love somebody so wholeheartedly? Because we are always so reserved and because we don’t trust ourselves, we don’t trust anybody. "I love you with all my heart. And I know that you love me. There is no doubt whatsoever. This is tremendous. For me at least, to know that it is possible for me. I have never expected it. How can I expect something which I have never known? So it is more like a surprise. I feel really grateful. But to whom? Well, to life" — sweet-aching longing. If you have not loved (and if you do not love) somebody with all your heart you are not a fully-fledged human being yet; you’re only a potential human being. To be in love is to be in an altered state of mind. Love is not reasonable; it is beyond reasoning. You are alive and overflowing with feeling. Such a thing happens once in a lifetime. I’m very glad to hear that your heart is open now. Let it open even though sometimes it may be painful. We’re afraid to love, afraid that we’ll be rejected; afraid that we won’t be taken seriously, or we’ll be manipulated; afraid that we’ll be vulnerable, and sometimes we don’t trust ourselves; we don’t believe that we can really love somebody. Let all your feelings come out. Write down, express your feelings in blank verses. Don’t be in a hurry to get married. Get to know her better. She’s a human being; like all of us she has her share of faults. Try to understand the whole person and love her for that, not just parts of her, or your own projection of her. You said, "She is very honest." That’s the most important quality; without it there can be no meaningful relationship. "But she’s so painfully level-headed about things." What do you expect? To be crazy about a guy who is crazily in love with her? Of course she should be more careful. She must have some experience with men who get crazy and then… It’s better for her to learn to love you more and more. For a woman the stake is bigger. And love is not enough. You must have read/heard about romantic love. Some of them didn’t last long, some had tragic ends. "It hurts like a raw nerve." Well, well, it hurts and at the same time you don’t want the hurt to go away. It’s so precious, so special. It’s painful and it’s pleasant too. To love somebody with all your heart is to become a real human being. This experience of yours has real impact on the way you look at human beings; it is priceless. Even love for a woman can be a spiritual experience. There should be spirituality in every aspect of our life. Then only life would be beautiful and meaningful. You see, nobody can teach you how to open your heart; how to be vulnerable; how to love another human being; how to go beyond all conventions; how to go beyond limits and to find that which is beyond. What you are going through is somewhat similar to the experience of enlightenment. You are in a totally different world with different values; you have become a different person and you cannot be the same person that you once were — the transformation is irreversible. "I value heart-to-heart contact with other people." I know what it feels like to be in contact with people heart-to-heart. Most relationships do not work because there is no bilateral (mutual) caring, sharing, vulnerability, honesty, tenderness, sensitivity, and real and abundant flowing of metta (not desire). There is one more quality which is no less important, i.e., deep understanding of another person as a person (not as a sex object). Sex is also a part of the relationship between a man and a woman; it should not be neglected, but it should be in harmony with the real sharing of pleasure and not just a gratification of one’s animalistic desire. We talk too much about love. Do we know what we are talking about? You said, "It feels, sometimes, like I no longer know what reality is." Did you know what reality was about? As long as we think about reality we are separated from it; when we are one with reality we no longer think about it. If I could give you advice, I would say take your time to understand your own mind very deeply about what it is you really want from this life. One can go on and on doing one thing after another getting in and out of relationships. What do you expect from a relationship? What are you looking for? If you don’t know what you are looking for, you will end up having a lot of things that you don’t want. I know what you mean when you said "living from the heart". With most of my relationships with people, I have been very frustrated thinking that something which makes relationships authentic is missing. In quite a few cases, I didn’t have it myself. So things didn’t work well in the long run; something goes wrong. But now I’m much more aware of it. Yet with some people friendship happens so naturally: for example, it’s so easy for me to relate to you. I hope both of you are really open and honest with each other. There is no such thing as ‘they lived happily ever after’. There will always be some unexpected problems; we only need to learn to solve them intelligently. It’s necessary to have some problems. After you’ve worked through a difficult time together with sensitivity and patience you become closer, you understand each other better. That understanding of each other makes a relationship more meaningful and long-lasting. Love alone isn’t sufficient. Deep understanding of each other’s feelings, wishes, dreams, fears, hopes, etc., is very important. Our parents love us. How come we can’t relate to them? You are very fortunate to know what it means to love another human being. I don’t know about the future, but I believe your love for her has already brought much depth and meaning to your life. I think that alone is enough for a lifetime. Most people have lived and died without knowing what it means to love tenderly. They sing songs about that though. They say the nightingale pierces his bosom with a thorn When he sings his love song So do we all How else should we sing? (Kahlil Gibran) Nice to hear that she and you are intimate now. Get to know the living reality — her mind, her feelings, her difficulties in adapting to you and America and the conflict in her mind if she has any (most people do have conflicts). Do you really know the depth of her being? Do you know how it feels being her? What if she won’t marry you? What makes a relationship really nourishing, satisfying, lasting, alive, and not merely routine? You wrote, "I wanted her so much… but what do I want?" That question is very important, and nobody can give you the answer to that. You have to look deep inside yourself for the answer. The union of hearts — deep and intuitive understanding of each other; non-verbal communication; mystical, transcending all reasons; a knowing in the guts that the two are meant to be together on this round of rebirth, loving, caring, and helping each other; knowing that the understanding between the two will grow and grow until the two minds become totally transparent; no fears, no secrets and complete trust; no games or role playing; being vulnerable. Is this possible? Ask her to tell you all about herself — her childhood, her parents, her brothers and sisters, her hopes, her fears, etc. You said, "So, the nutty intense craving has faded", and also, "Is it because it just faded on its own? Or partly because I have been successful in gradually winning her affection?" Life cannot go on with such great intensity, it would burn you out. Mostly it is (and should be) just simple. Everything in nature goes in cycles. You can’t go on living with that intense feeling all the time; your survival would be in danger, you would not be able to do the usual things you need to do in your life. The intense feeling is too consuming. I am not invalidating or in any way saying that the intense feeling is not important. It gives us some glimpse of what it means to be ‘really alive’, and it changes our values, our aims. Your second question can also be answered in the affirmative. You’ve got her affection. So you no longer have to worry about not getting it, which was what made you feel so nutty, but that doesn’t mean that your love for her is less than it was before. It means your mind is now more stable. Hot, burning craving (or love) is not good in the long-term. Warm and sometimes even a cool (not cold) kind of metta is much better; it is more reliable and more nourishing. Well, you’ll go crazy again when you have your first child. I’ll wait for that. When you have a child let me be his/her friend, companion, playmate. I know how to be a good friend to a child. Let me help him/her learn about nature, life, and about him/herself, please. Unhealthy relationships should be concluded. If you don’t change, you don’t live fully. Anything that lives must change of necessity. No change means death. So for a friendship to be a living one, it must always be changing. Most of us don’t feel alive because we are afraid of change (going into the unknown). We don’t want to take risks. Before you let go of your attachment to anybody or anything, look at the attachment in the mind. Understanding attachment is very important. Only deep understanding of attachment can free the mind of it. If you force your mind to let go of attachment without really seeing the nature of it, it will come back very soon. Seeing clearly and understanding deeply is the only way to overcome it. Forced detachment is not real detachment. Most people have grown an invisible, impenetrable shell around themselves to protect them from being hurt, and they’re looking for satisfaction in money, status, sense pleasures, drugs, alcohol, and sex mainly because they don’t have somebody who loves them and who understands them more deeply. Too scary to be open and vulnerable! There can be forced (and artificial) love, compassion, contentment, humility, etc. Behind forced love and humility, there could also be (and in most cases there is) hatred, fear and pride. It is more important to see hatred, greed, pride, etc. Seeing through can mean cutting through. I have similar difficulties in relating to people. I find most people very superficial. Because I’m a monk I can avoid some people whom I cannot tolerate, but we are human beings (social animals); we cannot live alone; we need some human contact; and we’re living in a world where most people are very unmindful, selfish, inconsiderate, stupid, proud, jealous, and so on. So a person who’s sensitive and intelligent must of necessity suffer from contact with people. Tolerance and deep understanding of people are very important. At times you have to remind yourself what the Buddha said: "Puthujjano ummattako" (mad worldlings)! You are dealing with people who are crazy. People grow old but they don’t necessarily grow up! So you’re dealing with overgrown kids. Since you can’t run away from people though, try to find a way to relate to people with wisdom and kindness. When you have nothing in common with another person, you can’t share anything with him/her. You feel like a stranger. If you want to have friends see if there is anything you have in common with them. If you’re interested in them they will feel close to you. Learn to listen to people without judging. You don’t have to solve their problems. Be open and kind. To be in conflict with people is tiring. To desire for the respect, appreciation, and regard of people is a prison. If possible, avoid associating with fools (bala); if not, be careful not to follow their wrong advice, but don’t get into conflict with them. We live in a world of fools. If one associates with fools, sooner or later one will get into trouble. Most people do not take the Buddha who never gave bad advice, seriously. Yes, asevana ca balanam (not to associate with fools). Identify them and avoid them, but don’t make yourself unhappy thinking too much about them. Just like you avoid poisonous snakes, avoid fools. But what makes a person a fool? If you can find a good friend, live together; if not, live alone. There is no friendship in a fool. Since I was a boy, I noticed that people are mostly hypocrites. It was/is hard for me to believe in people, but that’s the way it is whether I like it or not. Take it or leave it. Once in a while you come across somebody who is not a hypocrite but who is sincere, and because these people are so rare, they are precious. Most people are after money, fame, position, pleasure, etc., even monks are. Very few people are earnestly looking for (seeking) the truth and peace. Some people use meditation as a substitute for narcotics. Are you upset about that? Then you can be upset for the rest of your life. I am happy that there are still some people who are honest, sincere, etc. Try to look at the bright side of people. They are not as bad as they could be, they could be worse! Everybody is bad. After we have accepted that, we can really appreciate it when we see some good in everybody. It seems to me that you are much older, psychologically, than most people of your age. So you don’t fit in your age group. Do you know that highly intelligent people have a hard time doing things that normal people do? Because your values are so different from the values of most people around you, you are in conflict with them, which is quite natural. Try to understand the nature of the problems first of all. Sometimes, understanding the problem solves half of the problem. You need somebody you trust to talk about whatever is in your mind, especially the worries and cares. Sometimes I think you would feel lonely in the crowded city. You’re living alone away from your family; you must sometimes feel the need to be close to somebody who will not take advantage of you, who understands you and your struggle and pain. These days it must be hard to trust somebody outside your family. But I think there are good people everywhere in the world. You just have to find them out. Isn’t there anybody in your circle who is kind and virtuous? I understand what you are going through as I had similar experiences. The most difficult part is the decision. The pain heals after a while. I lived with so much fear, pain and guilt for many years, but now those are just memories. Some day I’ll tell you my story. It will take some time for you to recover from whatever damage the relationship has done to your mind. Be more mindful and be more relaxed. Your mind has reacted for so long in such frustration that it’ll need a lot of mindfulness and patience to unlearn the old ways of acting and reacting. No matter how long it takes, be patient and kind to yourself. Change cannot be forced; it should be welcomed. Your personality will change, too. The worst thing that can happen to a person is losing self-respect. You said, "What kamma to be left alone in this lousy place when all the good monks and people are in Myanmar." Seeing it from another point of view, you could say, "What wonderful kamma to have so many good friends and good monks as kalyanamittas (noble/spiritual friends) in Myanmar." Most people don’t have a single friend in the world. To be loved unconditionally, that is what we really want, but can we love ourselves unconditionally? To be important in somebody’s life. To be able to make a difference. But for me… A person who does not love herself/himself unconditionally, and who is not independent psychologically, cannot and does not really love anybody. To be able to love we must be free. Do I really love anybody? In most cases we love because we are so lonely. Hoping that we will overcome loneliness if we really love some-body and if that somebody can really love me. Unless we can accept our loneliness and accept another person’s loneliness we cannot really meet each other. Each of us is utterly lonely. Let us accept our loneliness, and not try to cover it or run away from it or try to find a way to overcome it. We will always be lonely. Only for brief moments when we forget ourselves we are temporarily relieved from our loneliness, but it comes back for sure. I am lonely. I am lonelier than ever before. I’m seeing this loneliness more and more. There are very few people who can reach us and understand us. Between each person there is a big chasm of misunder-standing. I have friends who love me and respect me, but they don’t know who I am or understand me as a human being. They cannot know. I am not blaming them for not knowing who I am. They love their projections of who they think I am, which is a false image. But do I know who I am? What I think I am is also a projection of my mind. Better to be mindful from moment to moment without trying to find answers for these questions. Mindfulness is my only refuge. I know how lonely people are; I know how lonely you are; because I know how lonely I am. I have learnt to live my life quietly, peacefully, and alone, but I appreciate real heart-to-heart contact with somebody. I suffered a lot and I become a monk. I suffered more and I become a human being. How hard it is to have a friend. A friend is one who does not manipulate you; who listens and understands; who has time to listen without interrupting or getting distracted; and who listens with attention and sensitivity. Most people are distracted, unmindful and unhappy; they are preoccupied with their own problems. If you are not peaceful, how can you listen? I know many people very intimately; they’ve told me things about their lives and their feelings which they’ve never told anybody else, and in some cases they told me things which they have never before thought consciously. Only when I asked them more questions to clarify some points did they start looking deeply into their minds/hearts and, to their amazement, they started seeing things which they’ve never seen before. We can hide from ourselves so well. Most people are split; they are not whole. If you are not whole you cannot grow. To be whole you should not deny or reject anything, any thought or feeling or idea, no matter how unacceptable they might be/are. So from my experiences with people I know that people are lonely, even those who are living with their families, and some with their extended families. Loneliness doesn’t just go away by being around somebody; loneliness is when there is no deep understanding and acceptance. Even family members don’t understand and accept each other. So much judgment and misunderstanding even among family members. The source of the problem lies in not knowing or understanding oneself in depth, not accepting oneself. We are always rejecting some aspect of ourselves. Can we love and respect ourselves unconditionally? So, unless you know yourself deeply (and that is not easy), there is no way to solve this problem. We want relationship mostly because we feel lonely. Relationship as a means to overcoming loneliness doesn’t work. Each of us expects that somebody can make us feel not lonely. Relationship as a means to an end always ends in disappointment. Running away from loneliness. That’s what most of us do most of the time. We don’t have time for other things. Once you get deeply in touch with yourself your life takes a new turn, and that needs a good friend who is deeply in touch with him/herself; who feels OK about him/herself; who is not afraid to see things as they are; who is used to seeing things which most people pretend are not there. It’s like diving deeply in the ocean: you see things which you’ve never imagined — unlikely shapes and colours, some beautiful and some very ugly. People looking for rubies don’t see diamonds because they (diamonds) have no colour of their own. Even though a diamond is colourless, it sparkles. (Though man-made diamonds have colours.) It’s better to help people the least amount you can because you can do that without too much time and effort, so you don’t get tired or burnt out. If/when you can, do a little more sometimes (but not always). If you do the most you can, very soon you will feel that you can’t go on doing it anymore; it becomes too much. You said, "Sayadaw, people are strange. When you are good to them, they take you for granted. You’ve to be nasty to them." No, you don’t have to be nasty to them. You just need a clear-cut limit to what you can do, and how much you can do. You have to tell them your limit and the way you want to spend your day. If you don’t tell them, how can they know? Do you expect them to know your needs without your telling them? They are more concerned about what they want, not what you want. So you have to let them know, you have to demand. If you don’t tell them your limit they will ask you to do more and more, and in the end you feel being exploited and you will react with frustration, which will cause damage to your relationship with those people. I always tell people my limit, even when it’s something about Dhamma. So if you go to another place, right from the beginning set a limit, have a strict schedule. Being too good, you end up being too bitter! You end up hating those for whom you’ve accommodated yourself too much. Everybody, including our family members, expects too much from us, and they take us for granted. Nobody has any power over you unless you empower them. You allow (empower) people to influence your mind. Now that you are not willing to be influenced by them, they are powerless and have no power over you. As long as you think they are powerful and strong, they have power over you. Don’t you see how scared, powerless, and dependent they could be? They will behave like kings and queens if you put them on a throne, but if you put them down on the ground you’ll find that they are just like anybody else — powerless, weak, scared, dependent, and lonely. When we let go of our self-image, when we remove our guard (self-defence), we see who we really are. I am not much different from you. Real power comes from understanding oneself. "Real show of power is in restraint." ( Aristotle) A people empower a person to be the president. So the president has power. Don’t let people take advantage of you. When you are taken advantage of, tell yourself that’s the price you pay in order to find out whether some person will take advantage of you or not. How else can you be sure about that? The bamboo waves and bends when strong wind comes. Who’s to blame? The wind or the bamboo? I read some good books, write letters to my friends, and try to be mindful. I enjoy being here — quiet and peaceful; beautiful blue skies and white rolling clouds; birds and trees. I am not unhappy but I miss my daughter very much; she has become the focus of my life. So, you see, there is always one thing or another (somebody). It’s hard to live just for oneself. We need something (an ideal) or somebody to live for. Even a hermit has an ideal to live for. I hope to see you some day, my dear friend. Don’t know when that some day will be. You’re changing and I’m changing. So let’s not get disappointed when we find each other different. I feel OK as long as you are your real self, and you’ll find me the same. One thing I’m sure about: I don’t have any power to change anybody; I’m not interested in doing that. I will never be a guru. If I ever become anything, I will become a very simple man, and I hope humble, too. I value our friendship very much. Something hard for me to let go of at the moment. I will try to keep metta and let go of attachment. You are my friend. Isn’t that enough reason for me to share my deepest feelings with you? Please don’t think that you are not worthy of it. I just hope you understand. I have lived with you long enough, and I think I know something about people from my long experience of relating to them. I think I know you and understand you somewhat. (I can’t be totally wrong.) Please understand that there is a friend who trusts you and respects you and understands you. If it is fine with you, I will go on telling you about my deepest feelings. If I am in any way special, then you must also be special in some ways to be my friend. * * * * * There is longing, a yearning in my heart. I reach for you. I know you are reaching for me. But I cannot reach you. Something is keeping us apart. What is that? I feel like there is a vacuum in my heart. I am living but I don’t really feel alive. How can I feel alive without that? How can I reach you without that? How can you reach me without that? We are apart? But we don’t know. What’s really keeping us apart? Only lately I found out that I don’t have it. I used to have it. And I lost it. I did not know I lost it. But I know all the time that something is missing. There is no life in my life. I feel dead. At all cost. I must get it back again. Without it life is not worth living. How foolish I was to neglect that and Turn all my body and mind Toward such superficial things. Now my heart is crying. What a lie I’ve lived. What a waste it would be to live all my life like this. How meaningless! Can I overcome my wrong conditioning? Have I enough courage to overcome this lie? Can I live a healthy, meaningful life? Am I healthy enough to become really healthy again? To become a really whole and complete human being again? (Sayadaw U Jotika) Once I was afraid of losing my friends because of my changing understanding and values. But, slowly, now I am able to accept that. I must be true to myself. Now it has become a routine. There is no zest anymore. I remember how it was. There was uncertainty. There was hope. There was anxiety that it won’t come to me. There was great sadness. Life was so intense. Even the intense pain, piercing, crushing pain in my heart was so, so meaningful. At least it gave some meaning to my life. Complete surrender, complete giving away, complete understanding and complete acceptance. Longed for the two to merge into one. Something spontaneous, not planned or calculated. When I got it I feel like something is missing. What is it that is missing. I know. But I cannot define it. Is it something that we can only dream about? When it was out of my reach it looked complete. When it is in my hands, something is missing. Optical illusion.

Tình say - Thiên Sứ . Dừng chân bên núi dưới chân mây Lặng lẽ không gian ánh nguyệt gầy Chạnh nhớ người xưa bên cửa lạnh Bao mùa lá rụng đợi ai đây ? Gió sương hồ hải phai tình muộn Sông nước buồn dâng nỗi nhớ đầy Vương cõi ngàn thu hồn lữ khách Tình sầu chất ngất đọng trời mây.

:rolleyes: cảm ơn bạn !!!

:rolleyes: A message for you . Lời nhắn cho em . I want to write something, I want to express myself, not all but at least the thing that has been going round and round in my mind these days. Anh muốn viết cái gì đó , anh muốn bộc lộ một chút về anh , không phải là tất cả nhưng là những điều mà luôn quanh quẩn trong tâm trí anh mấy ngày nay . Sometimes I really want to tell you what I feel, what I think about you, about our relationship. But I'm still afraid. So what am I afraid of ? I'm afraid that my mind will change, afraid that it will makes me suffer, afraid that things will go out of my control, afraid that I will be rejected, ect. Đôi khi anh thực muốn chỉ cho em biết những cảm nhận của anh , những cảm nhận về em , về mối quan hệ của chúng ta . Nhưng anh vẫn sợ . Anh sợ cái gì nhỉ ? Anh sợ cảm giác của anh thay đổi , sợ nó sẽ tạo cho anh sự đau khổ , sợ những cảm giác này sẽ nằm ngoài vòng kiểm soát của chính anh , sợ rằng anh sẽ từ bỏ ,… I used to suffer by this kind of feeling, in fact I used to act like a fool, a purpet in the hand of emotion. So am I ready to really open my mind, to accept the fact that somethings are growing emotionally inside my heart, to follow my mood ? Well, I am not sure. The best thing I can do is try to have a right attitude toward all things happening inside my mind, and live mindfully with them. I don't want my mind will be burning by the flame of emotions, but I don't want to reject or try to get rid of it either. That's strange. Anh đã từng đau khổ vì nhiều loại cảm xúc , sự thật là đã hành động như 1 kẻ ngốc , một con rối được điều khiển bởi bàn tay của cảm xúc . Bởi vậy anh đã sẵn sàng để mở rộng tâm hồn mình , chấp nhận sự thật rằng có cảm xúc nào đó đang lớn lên trong trái tim anh ., cùng với tâm trạng của chính anh . Đúng nhưng anh không chắc nữa . Điều tốt nhất anh có thể làm được là có thái độ đúng đắn với những gì đang xảy ra trong tâm trí anh , và sống chánh niệm với chúng . Anh không muốn tâm hồn anh bị đốt cháy bởi ngọn lửa của cảm xúc , nhưng anh cũng không muốn từ chối hoặc cố thoát khỏi nó . Thật là lạ phải không em ? Not much thing I can do in this situation although my mind always want to do this or that. Well, let the emotion burns itself. Sometimes I feel tired from following my mood and my emotion too. Thanks the mindful mind for helping me not to overwhelm by them. That's strange too. Anh không thể làm được nhiều điều trong những tâm trang như thế này mặc dù tâm anh luôn muốn làm điều gì đó . ừ , hãy để cho cảm xúc cháy bỏng . Đôi khi anh cảm thấy mệt mỏi vì những cảm xúc và tâm trí quá mạnh , Cảm ơn chánh niệm đã giúp anh không bị chúng lấn át . Thật kì diệu phải không em . Whatever happens, I think we will still have a good relationship. I don't want to catologize it, let it happens naturally. Can we have a close, meaningful relationship without dependence from each other, a good relationship which is close enough for sharing and caring, and freedom enough for us to grow spirtually. Well, may be, if it is rooted in the right attitude, I think, and if we ourselves are mature enough. Dù cho bất cứ điều gì xảy ra , anh nghĩ chúng ta vẫn luôn có sự ràng buộc tốt đẹp . Anh không muốn gượng ép nó , hãy để nó xảy ra tự nhiên em ạ . Chúng ta có thể giữ chặt , mối quan hệ sẽ ý nghĩa không có sự ràng buộc lần nhau , một mối quan hệ tốt là đủ đển chia sẻ và quan tâm và tự do cũng đủ để chúng ta Phát triển tâm linh . Ừ , có thể chứ nếu bắt nguồn từ thái độ đúng đắn , anh nghĩ nếu chúng ta đủ trưởng thành . I hope our relationship, whatever it is, will help us becoming more freedom, more mature, more understand about ourselves and about life. Is that too much? I think it can happen if we are continuously watching our mind and sharpening our understanding. Finally, it is our lesson now, and I hope we can learn something from it. Anh hi vọng mối quan hệ chúng ta , bất cứ điều gì mà chúng mang lại , sẽ giúp cho chúng ta tự do , trưởng thành hơn và hiểu hơn về chính chúng ta và cuộc sống này. Như vậy có là quá nhiều ? anh nghĩ điều đó có thể xảy ra nếu chúng ta cùng nhau quan sát tâm của chúng ta và chia sẽ sự hiểu biết đó . Cuối cùng nó là bài học cho chúng ta bây giờ , và anh hi vọng anh và em sẽ học được điều gì đó . I want to quote some paragraphs from "Snow in the summer", which I think is the attitude we should have in this situation. Anh muốn trích dẫn 1 đoạn từ cuốn ‘’ Snow in the summer ‘’ anh nghĩ nó chưa đựng vấn đề của anh và em : "I would like to beg you, as well as I can, to have patience with everything unresolved in your heart and to try to love the questions themselves as if they were locked rooms or books written in a very foreign language. Don’t search for the answers, which could not be given to you now, because you would not be able to live them. And the point is, to live everything. Live the questions now. Perhaps then, some day far in the future, you will gradually, without even noticing it, live your way into the answers." (Rainer Maria Rilke) And another one Và một đoạn khác : Do not disturb yourself by thinking of the whole of your life. Do not let your thoughts at once embrace all the various troubles which you may expect to befall you; but on every occasion ask yourself ‘What is there in this which is intolerable and past bearing?’ for you will be ashamed to confess. (Marcus Aurelius). Best wishes for you, my dear friend! Những điều tốt đẹp sẽ đến với em , gửi người bạn thân yêu !

vâng ạ , để bé dịch :rolleyes:

A message for you . I want to write something, I want to express myself, not all but at least the thing that has been going round and round in my mind these days. Sometimes I really want to tell you what I feel, what I think about you, about our relationship. But I'm still afraid. So what am I afraid of ? I'm afraid that my mind will change, afraid that it will makes me suffer, afraid that things will go out of my control, afraid that I will be rejected, ect. I used to suffer by this kind of feeling, in fact I used to act like a fool, a purpet in the hand of emotion. So am I ready to really open my mind, to accept the fact that somethings are growing emotionally inside my heart, to follow my mood ? Well, I am not sure. The best thing I can do is try to have a right attitude toward all things happening inside my mind, and live mindfully with them. I don't want my mind will be burning by the flame of emotions, but I don't want to reject or try to get rid of it either. That's strange. Not much thing I can do in this situation although my mind always want to do this or that. Well, let the emotion burns itself. Sometimes I feel tired from following my mood and my emotion too. Thanks the mindful mind for helping me not to overwhelm by them. That's strange too. Whatever happens, I think we will still have a good relationship. I don't want to catologize it, let it happens naturally. Can we have a close, meaningful relationship without dependence from each other, a good relationship which is close enough for sharing and caring, and freedom enough for us to grow spirtually. Well, may be, if it is rooted in the right attitude, I think, and if we ourselves are mature enough. I hope our relationship, whatever it is, will help us becoming more freedom, more mature, more understand about ourselves and about life. Is that too much? I think it can happen if we are continuously watching our mind and sharpening our understanding. Finally, it is our lesson now, and I hope we can learn something from it. I want to quote some paragraphs from "Snow in the summer", which I think is the attitude we should have in this situation. "I would like to beg you, as well as I can, to have patience with everything unresolved in your heart and to try to love the questions themselves as if they were locked rooms or books written in a very foreign language. Don’t search for the answers, which could not be given to you now, because you would not be able to live them. And the point is, to live everything. Live the questions now. Perhaps then, some day far in the future, you will gradually, without even noticing it, live your way into the answers." (Rainer Maria Rilke) And another one Do not disturb yourself by thinking of the whole of your life. Do not let your thoughts at once embrace all the various troubles which you may expect to befall you; but on every occasion ask yourself ‘What is there in this which is intolerable and past bearing?’ for you will be ashamed to confess. (Marcus Aurelius). Best wishes for you, my dear friend!

Đừng như - Thiên Sứ Gía như .... từ thủa thu vàng . Đừng .... hò hẹn để bẽ bàng ngàn năm . Gía như ....từ cõi xa xăm Mà .... người đã gửi hương trầm tương tư . Gía như .... đừng lạc cánh thư Đừng .... quên trăng cũ , đừng như mây chiều ... Gía như .... chỉ một trời yêu . Mà người còn đợi mỗi chiều quê xưa . Gía như .... trong lúc gió mưa . Có người chia sẽ sớm trưa đi về ...

PHONG TRẦN - Thiên Sứ Canh khuya hiu hắt mảnh trăng sầu . Thiên thu khắc khoải thẹn mày râu . Đường trần gió bụi tan cơn mộng . Hồ hải trầm luân bạc mái đầu . Biệt xứ ly quê buồn lữ khách. Người xưa còn đợi chốn cô lâu? Nhân sinh muôn kiếp ai mà chẳng, Ngậm ngùi thân thế cuộc bể dâu .

THOÁNG QUA - Thiên Sứ Thoáng qua Một chút mơ màng Gửi tình vào cõi trăng vàng lặng thinh Thoáng qua Trăng nước lung linh Sông hồ chợt nhớ bóng hình tiên nga . Thoáng qua Hương đọng bên hoa Một mùa ngây ngất Mây là đà trông . Thoáng qua Một áng mây hồng Che nghiêng chiều tím bềnh bồng đam mê . Thoáng qua khói nhạt hương quê Vầng trăng Năm cũ đi về Chiêm bao . Thoáng qua mắt ngắm trăng sao Tình ai Hồ hải Má đào ngóng trông . Thoáng qua Đò vắng bên sông Dừng chân bến cũ tơ lòng rối ren. Đêm đêm Nhớ tỏa hoa đèn Người về đây để dâng men ân tình .

. Quỹ Bảo vệ Thiên nhiên Quốc tế (WWF) cảnh báo quần thể cá tra dầu, biểu tượng của sông Mekong, cùng một số loài cá lớn khác sẽ bị đẩy tới bờ tuyệt chủng nếu kế hoạch xây dựng các nhà máy thủy điện trên sông Mekong được thông qua. Một con cá Tra dầu sông Mekong bị bắt. Ảnh: nature.org.vn. Trong báo cáo có tên Dòng sông của những điều khổng lồ: Cá khổng lồ ở sông Mekong, WWF mô tả chi tiết về bốn loại cá khổng lồ sống ở vùng sông Mekong, đồng thời là bốn trong mười loại cá nước ngọt lớn nhất trên thế giới. Chẳng hạn, với chiều dài bằng một nửa chiếc xe buýt và nặng tới 600 kg, cá đuối sông Mekong là loài cá nước ngọt lớn nhất trên thế giới. Trong khi đó cá tra dầu - loài động vật đã đi vào truyền thuyết và hiện bị đe dọa nghiêm trọng - đứng thứ ba trên thế giới với chiều dài tới 3 m và nặng 350 kg. ”Một loài cá với kích cỡ như cá tra dầu sông Mekong (Mekong Giant Catfish) sẽ không thể bơi qua được những rào chắn lớn như một con đập để tới được khu vực sinh sản ở thượng nguồn. Điều này sẽ dẫn đến sự sụt giảm mạnh về số lượng trong tự nhiên của loài cá biểu tượng này" ông Roger Mollot, chuyên gia nghiên cứu sinh vật học nước ngọt của WWF Lào, cho biết. Các nghiên cứu cho thấy vào mùa mưa loài cá tra dầu sông Mekong di cư theo dòng nước lũ từ hồ Tonle Sap ở phía tây Campuchia tới sông Mekong để phối giống ở vùng phía bắc Thái Lan và Lào. Công trình thủy điện dự kiến xây dựng trên sông Mekong tại tỉnh Sayabouly, phía bắc Lào, là một sự đe dọa đối với sự sống còn của loài cá tra dầu trong tự nhiên của sông Mekong. Đập Sayabouly là đập thủy điện đầu tiên ở trên dòng chính ở hạ lưu sông Mekong được trải qua quy trình đánh giá tác động trước khi các quốc gia thành viên của Ủy ban sông Mekong đưa ra những khuyến cáo về việc có nên thông qua việc xây dựng đập hay không. "Sông Mekong có nhiều loài cá khổng lồ sinh sống hơn bất kỳ con sông nào trên trái đất. Hiện tại, vùng hạ lưu sông Mekong vẫn là một dòng chảy tự do và đây là một cơ hội hiếm có cho việc bảo tồn các loài cá lớn quý hiếm. Tuy nhiên, chúng ta không còn nhiều thời gian" bà Đặng Thùy Trang, Điều phối viên Vùng Sinh thái sông Mekong, Chương trình WWF Greater Mekong phát biểu. Tuy nhiên, các đập trên các dòng chảy chính của hạ lưu sông Mekong không chỉ tác động tới các loài cá lớn của sông, mà còn gia tăng những ảnh hưởng của biến đổi khí hậu đối với đồng bằng sông Cửu Long (tên gọi sông Mekong ở Việt Nam), một trong những khu vực có năng suất thuỷ sản và nông nghiệp lớn nhất trên thế giới. Việc xây dựng đập Sayabouly sẽ làm giảm lượng phù sa đi xuống vùng đồng bằng sông Cửu Long, khiến khu vực này càng dễ phải hứng chịu những hậu quả xấu do tác động của biến đổi khí hậu như sự dâng lên của mực nước biển.

Trái đất nóng lên kết hợp cùng với việc đại dương cũng ấm dần lên do hiện tượng thời tiết El Nino, năm 2010 được xem là một trong những năm nóng nhất trong lịch sử. Theo những phân tích được đưa ra vào ngày 15/07/2010 của Cơ quan Giám sát Khí quyển và Đại dương Quốc gia Mỹ (NOAA) thì nhiệt độ ghi lại được của mặt đất và đại dương trong thời gian từ tháng 1 đến tháng 6 vừa qua đang ở mức cao nhất so với các mức nhiệt độ đã ghi nhận từ năm 1880. Nhiệt độ trung bình trong nửa đầu năm 2010 là 57,5 độ F, tương đương với 14,2 độ C. Mức nhiệt độ này tăng khoảng 1,2 độ F (tương ứng với 0,7 độ C) so với mức nhiệt độ trung bình của thế kỉ XX. Jeff Masters, giám đốc khí tượng của website Weather Underground cho biết: 9 quốc gia được ghi nhận có nhiệt độ rất cao và nằm trong sự cảnh báo về các vùng nóng nhất trên thế giới, trong đó có Pakistan. Vào ngày 26/05 vừa qua, nhiệt độ đo được ở nước này là 128,3 độ F, tương đương với 53,5 độ C. Đây là mức nhiệt độ cao nhất ở Châu Á. Trong khi một số khu vực nóng lên nhanh chóng với nền nhiệt tăng nhanh như Châu Á, Peru và phía đông Mỹ thì những hiện tượng thời tiết khắc nghiệt khác lại khiến cho một số khu vực khác trở nên lạnh bất thường. Tỉnh Quý Châu, Trung Quốc là một ví dụ với nền nhiệt thấp được ghi nhận vào tháng 6 vừa qua. "Cú huých” của El Nino và Trái đất nóng lên Trái đất ngày một nóng lên với cú huých của El Nino. Ảnh: Internet Một trong những lí do quan trọng khiến trong năm 2010 có thể trở thành năm nóng nhất trong lịch sử được ghi nhận là do sự tương tác của hai hiện tượng khí hậu khắc nghiệt: El Nino và La Nina. Thông thường thì cứ 3 – 7 năm, El Nino và La Nina lại “đổi chỗ” cho nhau. Chúng xảy ra xen kẽ và giúp cho nhiệt độ của vùng Trung – Đông Thái Bình Dương ổn định. Vào khoảng tháng 5, hiện tượng El Nino sẽ tiêu tan, mở đường cho hiện tượng La Nina xuất hiện. Tuy nhiên, vào năm nay, hiện tượng El Nino có xu hướng kéo dài qua tháng 8 và điều đó có thể phá vỡ sự cân bằng, nhiệt độ khó có thể được “làm mát” trở lại. Về cơ bản, hiện tượng nóng dần lên của toàn cầu có thể được so sánh với một chiếc thang cuốn hai đầu và các hiện tượng khí hậu bất thường El Nino, La Nina như hai người đang đứng ở hai đầu thang, đi lên đi xuống tùy theo sự di biến của hiện tượng kia. El Nino, La Nina không ngừng chuyển động và khi chúng không còn ở vị trí đầu của chiếc thang thì sự cân bằng đã bị phá vỡ. Kevin Trenberth, nhà khoa học cao cấp của Trung tâm nghiên cứu khí quyển quốc gia tại Boulder, Colorado, Mỹ cho rằng: “Nó không chỉ là hiện tượng ấm lên của toàn cầu và cũng không phải là một sự biến đổi của tự nhiên của tự nhiên một cách đơn thuần. Đó là sự kết hợp của cả hai”. Băng tan và mực nước biển dâng nhanh Băng tan nhanh và mực nước biển dâng cao là bằng chứng rõ nét cho việc trái đất nóng lên rất nhanh. Ảnh: Guardian.co.uk Tuy nhiên, Trenberth cũng lưu ý rằng việc tan băng ở Bắc Cực và mực nước biển tăng không phải là những hệ quả do sự tác động ngắn hạn của hiện tượng khí hậu El Nino hay La Nina gây ra. Từ năm 1992, các vệ tinh đã cho thấy rằng mực nước biển đã tăng khoảng 2,2 inch (5,6 cm) tương ứng với mức tăng 0,3 m hoặc nhiều hơn trong một thế kỷ. Báo cáo mới của NOAA cũng chỉ ra rằng, trong tháng 6/2010, diện tích băng bao phủ Bắc Cực đạt khoảng 4,2 triệu dặm vuông, tương đương với 10,9 triệu km2. Mức độ che phủ này thấp hơn 10,6 % so với mức độ che phủ từ năm 1979 – 2000. Và đây chính là mức độ che phủ thấp nhất được ghi nhận từ năm 1979 đến nay. Trenberth nhấn mạnh: Băng tan nhanh và mực nước biển dâng cao chính là những bằng chứng rõ nét hơn cả cho việc Trái đất đang nóng lên rất nhanh. Ông Derek Arndt, Trung tâm Dữ liệu Khí hậu Quốc gia Mỹ nói: Còn quá sớm để khẳng định năm 2010 sẽ là năm nóng nhất trong lịch sử - định danh hiện đang được năm 2005 “chiếm giữ” nhưng chắc chắn ở mức độ thấp nhất, năm 2010 cũng sẽ đứng ở vị trí thứ 3 hoặc 4 về độ nóng được ghi nhận. Nguồn: National Geographic Theo VietNamNet.

Các nhà khoa học cảnh báo một thiên thạch khổng lồ có thể lao trúng địa cầu sau 172 năm nữa. Hình minh họa thiên thạch đâm vào trái đất. Ảnh: mopo.ca. Christian Science Monitor đưa tin thiên thạch nói trên được đặt tên 1999 QR36. Bằng các mô hình toán học, các chuyên gia của Đại học Valladolid tại Tây Ban Nha và Cơ quan Hàng không vũ trụ Mỹ (NASA) tính được rằng xác suất va chạm với trái đất trước năm 2200 của nó là 1/1.000. Khả năng lớn nhất là nó sẽ lao trúng hành tinh xanh vào ngày 24/9/2182. Thiên thạch 1999 QR36 được phát hiện lần đầu tiên vào năm 1999. Chiều ngang lớn nhất của nó lớn hơn 560 m. Nếu một thiên thạch có kích thước như vậy va chạm với địa cầu, nó sẽ tạo nên một hố có chiều rộng vài km và phá hủy mọi thứ trong khu vực có bán kính vài trăm mét xung quanh. Trong trường hợp xấu nhất cú va chạm có thể gây tuyệt chủng hàng loạt đối với nhiều loài sinh vật. Các nhà khoa học quốc tế tính toán rằng, nếu con người muốn nó không đâm trúng trái đất, mọi nỗ lực của chúng ta phải thực hiện trước thời điểm va chạm ít nhất 100 năm. Hiện tại 1999 QR36 đang ở phía sau mặt trời. Chúng ta chỉ có thể quan sát nó vào mùa xuân năm sau. Thiên thạch mất 14 tháng để di chuyển xung quanh mặt trời. Theo Time, giới khoa học từng vạch ra nhiều biện pháp để đối phó với những thiên thạch có khả năng va vào trái đất. Nếu thiên thạch được tạo nên bởi băng, con người có thể dùng các tấm gương khổng lồ để phản chiếu ánh sáng mặt trời lên thiên thạch khiến nó tan chảy. Một cách khác là bắn tên lửa trúng thiên thạch để thay đổi quỹ đạo của chúng. Người ta cũng có thể phóng tàu vũ trụ tới gần thiên thạch để lực hấp dẫn giữa hai vật thể khiến quỹ đạo thiên thạch thay đổi. 1999 RQ36 là một thành viên trong nhóm Potentially Hazardous Asteroids (Những thiên thạch có khả năng gây nguy hiểm) do quỹ đạo của chúng gần trái đất. Trước đó giới khoa học từng cảnh báo một tiểu hành tinh có tên Apophis - có chiều ngang chừng 300 m - có khả năng đâm trúng trái đất vào năm 2029 hoặc 2036. Tuy nhiên, xác suất va chạm rất nhỏ, chỉ khoảng 1/250.000. NASA đã tính tới việc chế tạo một tên lửa hạt nhân để phá huỷ hoặc làm thay đổi đáng kể quỹ đạo của tiểu hành tinh Apophis.

SỰ TÍCH ĐỨC PHẬT THÍCH CA MÂU NI I. VÀI NHẬN ĐỊNH KHI HỌC LỊCH SỬ ĐỨC PHẬT 1. Ngài là một vị Đại Bồ tát ra đời vì bản nguyện độ sanh, vì lẽ đó, lịch sử của Ngài có tính cách siêu việt hơn người thường. 2. Vì lòng từ bi lợi tha và tự chủ trong sự thọ sanh, nên mỗi cử động trong đời Ngài đều hướng về sự giáo hóa trên đường giải thoát. 3. Nên nhận rõ ý nghĩa của lịch sử hơn là câu nệ từng chi tiết nhỏ. II. THÂN THẾ CỦA NGÀI Đức Phật Thích ca nguyên tên là Tất đạt đa. Họ Ngài là Thích ca, một chi nhánh của họ Kiều tất la, là một quý tộc. Tên Ngài nói đủ là Kiều tất la Thích ca Tất đạt đa (Kosala akya Siddhrtha). Còn Mâu ni là đức tính trong sạch, vắng lặng của Ngài, chỉ là tiếng để khen ngợi. Ngài là con vua Tịnh Phạn nước Ca tỳ la vệ (Kapilavastu), mẹ Ngài là Hoàng hậu Ma da. Nước Ca tỳ la vệ tức là xứ Pipaova ở phía Bắc thành Ba la nại (Bénares) ngày nay. III. NGÀY VÀ CHỖ SINH CỦA NGÀI Thái tử sinh lúc mặt trời vừa mọc, nhằm ngày trăng tròn tháng hai Ấn Độ, tức là ngày mồng tám tháng tư lịch Tàu. Ngài sinh vào khoảng 563 năm trước Tây lịch. Theo tục lệ Ấn Độ đàn bà có chồng lúc sinh nở phải trở về nhà cha mẹ. Bà Hoàng hậu Ma da trở về ngang qua vườn Lâm tỳ ni của vua Thiện Giác thì sinh Ngài dưới cây vô ưu. Khi mới sinh, Ngài đứng trên hoa sen, một tay chỉ trời, một tay chỉ đất, miệng nói: "Trên trời dưới trời chỉ một mình ta là lớn." IV. TƯỚNG MẠO VÀ TÀI NĂNG CỦA THÁI TỬ Thái tử sinh ra có nhiều điềm lạ: quả đất rung động, vừa sinh ra Ngài đã đi bảy bước,... mọi người đều hân hoan đón mừng vị cứu tinh xuất hiện. Thái tử sinh ra đã có 32 tướng tốt báo trước Ngài là một vị xuất chúng và Ngài sẽ thành Phật để dìu dắt muôn loài. Ngài sinh ra vừa được bảy ngày, mẹ Ngài từ trần. Bà dì Ngài là bà Ma ha Ba xà ba đề nuôi nấng chăm sóc Ngài. Ngài rất thông minh, các vị giáo sư danh tiếng dạy Ngài đều phải bái phục. V. ĐỜI SỐNG CỦA THÁI TỬ Thái tử sống trong cảnh cực kỳ sung sướng và được sự nuông chiều hết sức của vua cha. Xung quanh Ngài luôn luôn có vũ nữ ngày đêm đờn ca xướng hát để làm vui lòng Ngài. Tuy nhiên, Thái tử vẫn trầm tư mặc tưởng. Trên mặt luôn luôn lộ nét buồn kín đáo và, một đôi khi Ngài đã tỏ với vua cha xin đi xuất gia để tìm phương cứu mình, cứu đời. Đoán biết ý con, vua Tịnh Phạn sinh sợ sệt và tìm đủ mọi cách tăng thêm dục lạc, mong làm khuây được chí nguyện xuất gia của Ngài. VI. CHÍ NGUYỆN XUẤT GIA CỦA THÁI TỬ Sau nhiều lần mục kích những thảm trạng già, đau, bệnh, chết và sự bất công mạnh hiếp yếu, khôn lấn dại, trong những cuộc du ngoạn ở bốn cửa thành. Thái tử Tất đạt đa cảm nhận được những nỗi thống khổ của con người. Lòng thương chúng sanh bồng bột nổi dậy, Thái tử không còn vui được nữa. Với một ý chí cương quyết tìm chân lý, nên trong một đêm kia sau buổi yến tiệc linh đình, Ngài đã cưỡi ngựa Kiền Trắc vượt thành xuất gia với tên hầu cận trung thành Xa nặc; giữa lúc mọi người đang chìm trong bóng tối và mê man theo giấc ngủ. Ngài ra đi lúc 19 tuổi, ngày mồng tám tháng hai vào lúc giữa đêm. VII. TÌM CHÂN LÝ VÀ TU ĐẠO Đi sâu vào rừng đến bờ sông Anoma, Ngài cắt tóc và thay đổi y phục trao lại bảo Xa nặc đem về dâng Phụ hoàng và tỏ rõ sự tình. Từ đây, Thái tử đã trở thành một đạo sĩ và dấn thân trên đường tìm đạo. Ngài đi đến thành Vương xá (RajagrÌha) xứ Ma kiệt đà, tìm đến các vị Đạo sĩ Bà la môn mà tham khảo phương pháp tu hành. Sau một thời gian tu luyện, Ngài không thỏa mãn vì cho rằng chưa được rốt ráo. Ngài liền vào rừng Ưu lâu tần loa xứ Phật đà già da (Bouddhagaya) tu hạnh ép xác, một ngày chỉ ăn một hạt mè, hạt gạo và suy nghĩ trong sáu năm, song vẫn thấy vô hiệu. Ngài nhận thấy lối tu khổ hạnh ấy không phải là lối tu giải thoát. Và sau khi nhận bát sữa của nàng Tu xà đề dâng cúng, thân thể bình phục, tâm hồn sảng khoái, Ngài đến dưới gốc cây bồ đề ngồi trên thảm tọa và phát nguyện: "Nếu không tìm ra chân lý thì thà chết ta không rời thảm tọa này". Trải một thời gian thiền quán, Ngài đã chiến thắng được tất cả những tật xấu xa của thân thể và nội tâm. Ngài lại uốn dẹp được mọi sự phá rối của ma vương bên ngoài. Đầu đêm, Ngài chứng được Túc mạng minh, thấy rõ ràng những đời quá khứ, hiện tại, vị lai; nửa đêm, Ngài chứng được Thiên nhãn minh, thấy được cả vũ trụ bao la; cuối đêm vào lúc sao mai mọc, Ngài chứng được Lậu tận minh, nhận chân nguồn gốc sanh tử luân hồi là sự mê mờ gọi là vô minh, và hoàn toàn giác ngộ. Ngài đã thành đạo vào lúc sao mai mọc, ngày 8 tháng Chạp. Sau khi thành đạo, Ngài đã than: "Than ôi! Chúng sanh vốn đầy đức tướng trí huệ Như lai, nhưng chỉ vì vô minh che lấp nên phải sanh tử luân hồi đấy thôi!". VIII. THUYẾT PHÁP ĐỘ SANH Sau đó, Ngài liền đến vườn Lộc uyển nói pháp Tứ đế độ cho năm ông tỳ kheo (Kiều trần như, Ac bệ, Thập lục ca diếp, Ma ha nam Câu ly và Bạc đề). Từ đó đạo Ngài truyền khắp xứ Trung Ấn Độ và lan mãi khắp hoàn cầu. IX. NHẬP DIỆT Trải qua 49 năm trên đường giáo hóa, Ngài đã tận lực gieo rắc ánh đạo vàng khắp đó đây, hóa độ chúng sanh. Vô số người đã được mang ơn pháp nhũ của Ngài mà trở về với chánh đạo. Nhơn duyên đã mãn, những người nên độ đều đã độ xong. Ngài vào niết bàn tại rừng Ta la song thọ, để lại những nỗi thương tiếc tràn ngập cả lòng người. Ngài nhập diệt lúc 81 tuổi, nửa đêm ngày Rằm tháng hai âm lịch. X. VÀI Ý NGHĨA CẦN NHẬN THỨC TRONG LỊCH SỬ PHẬT 1. Vì lòng từ bi, Ngài ra đời cốt để vạch cho chúng sanh một con đường cao quý ý nghĩa hơn, so với kiếp sống mong manh hiện tại. 2. Tuy sống trang đài danh vọng, Ngài vẫn cảm thấy những nỗi vô vị của vật chất. Và Ngài đã nói rằng: "Hạnh phúc không phải chỉ tìm trong khoái lạc của vật chất". 3. Những cuộc du ngoạn và nhiều lần mục kích những thảm cảnh của con người, Ngài đã cho ta thấy rằng: "Đời là một bể khổ đầy dẫy những bất công, tội lỗi, nếu ta duy trì mãi tình trạng mạnh hiếp yếu, khôn lấn dại, và thiếu một lòng thương thành thật". 4. Anh sáng có thể trở lại với những tâm hồn vị tha rộng rãi, biết hy sinh dục vọng riêng tư. Và chỉ có chân lý Ngài đã tìm ra, sau bao cuộc thử thách chiến đấu với ma chướng mời là phương pháp cứu khổ độ lạc. 5. Sự hy sinh liên tiếp trong vô số kiếp của Ngài, đã làm cho Ngài trở nên một đức Phật đầy đủ phước đức và trí huệ. Muốn cảm thông và được sức gia hộ của Ngài, chúng ta phải thường niệm đến danh hiệu của Ngài và làm theo lời Ngài dạy. Ban Tu Thư Phật Học

Mọi thứ đều do nghiệp mà ra , kiếp sống hiện tại là trả nợ nghiệp cho những kiếp sống trước , đừng than thân trách phận , đây là quy luật tự nhiên , cố gằng tạo phước , trả nợ nghiệp .

'Ngôi nhà ma' xuất hiện tại phố Khương Trung (Zing) - Những ngày gần đây, tại đường Khương Trung (mới) xuất hiện tin đồn về một ngôi nhà có ma khi có cả tiếng trẻ con khóc lẫn tiếng người cười về đêm tại một căn nhà bỏ hoang. Đoạn song song với đường Kim Giang kéo dài từ Nguyễn Trãi vào đến phố Định Công được xây mới, kéo dài cách đây ít lâu nên thường được gọi là đường Khương Trung mới. Nối liền các khu vực dân cư đông đúc, hàng ngày, có rất nhiều các phương tiện giao thông lưu thông trên con đường này. Thời gian gần đây đã có một số tin đồn xuất hiện một ngôi nhà có ma ở khu vực này. Xuống tận nơi tìm hiểu thì đây là một ngôi nhà bỏ hoang đã lâu. Cả một con đường dài, được quy hoạch mở rộng nhưng chẳng hiểu sao ở ngay khoảng giữa đường lại tồn tại một ngôi nhà không được giải tỏa cứ nằm chềnh ềnh chắng ngang đường. Ngôi nhà rách nát, cây cối um tùm và bị biến thành một bãi tập kết rác nho nhỏ. Bên cạnh ngôi nhà là một cột điện lớn và người dân phải đi vòng lên đoạn đường đáng ra là vỉa hè sát sông Tô Lịch để tránh ngôi nhà này. Về đêm, đoạn đi qua ngôi nhà tối mịt mùng, và một số người khẳng định đã nghe thấy tiếng trẻ con khóc và tiếng người cười sằng sặc phát ra ở đây. Ngôi nhà bỏ hoang bị đồn là có ma ở đường Khương Trung Tìm hiểu kĩ sự việc, một người dân sống ở khu vực này cho biết: “Làm gì có chuyện có ma, tiếng trẻ con khóc chẳng qua là tiếng mèo kêu, còn tiếng người cười nói là do một số công nhân xây dựng ở gần đó tổ chức ăn nhậu về khuya thôi. Khu vực này tối om om, lại nằm sát sông Tô Lịch nên nhiều người thần hồn nát thần tính, sợ hãi khi đi qua đây”. Tuy nhiên, rất nhiều người dân ở khu vực này đã bức xúc cho biết thêm: “Cái nhà này chẳng có ma nhưng còn khiến những người dân sống ở đây sợ còn hơn cả sợ ma. Cả con đường rộng, đẹp nhưng chẳng hiểu sao tồn tại cái nhà mãi chưa giải tỏa được, tạo nên một đoạn đường gồ ghề, lại tối om om đi lại rất nguy hiểm”. Không ít người dân đi qua đây đã bị đổ xe, hoặc xảy ra va quyệt do đường xấu, trời tối. Cứ trời đổ mưa là đoạn đường này có những hố nước to tạo thành những “cái bẫy” đáng sợ. Bác Quân, cán bộ hưu trí khẳng định: “Ngôi nhà chẳng biết vì sao mãi không giải tỏa cứ “thò” ra chắn ngang, cắt đôi đường Khương Trung mới gây ra vô số phiền phức và nguy hiểm cho cả nghìn người dân qua lại mỗi ngày, thế nên người ta mới gọi nó là ngôi nhà ma”. Thiết nghĩ, ngôi nhà bỏ hoang này cần sớm được giải tỏa để đường Khương Trung thực sự được hoàn thiện, người dân đi lại bớt khó khăn, nhất là trong mùa mưa bão đồng thời dẹp tan những tin đồn không đúng sự thật ảnh ưởng đến đời sống của các hộ dân khu vực này. Những hình ảnh về ngôi nhà bỏ hoang tại đường Khương Trung mới: Cả con đường dài, rộng bỗng nhiên bị chắn ngang bởi 1 ngôi nhà chưa được giải tỏa Tất cả các phương tiện giao thông đều phải đi vòng để tránh ngôi nhà Đoạn đường chắn gập ghềnh, rất nguy hiểm khi trời đêm Cây cối um tùm, vật liệu xây dựng ngổn ngang Khu nhà hoang biến thành bãi tập kết rác thải Đoạn đường làng giữa phố

http://www.lyhocdongphuong.org.vn/forum/public/style_emoticons/default/grin.gif Friendship, Relationship, and Loving-kindness Tình bạn, Mối quan hệ và Tâm từ ái What is the key to people’s hearts? (Understanding.) Chìa khóa để mở ngỏ tâm hồn mọi người là gì ? (sự thấu hiểu) The most valuable thing in life is relationship (friendship). Điều quý giá nhất trong cuộc đời là những mối quan hệ (tình bạn). Life cannot be real if relationships are not real. Cuộc sống sẽ không bao giờ là thực nếu không có những mối quan hệ thực sự. Relationship is sacred. Mối quan hệ là điều thiêng liêng. The best thing I can give you is my friendship. Điều tốt nhất tôi có thể dành tặng bạn chính là tình bạn của tôi. Relationship is the source of the greatest joy and the greatest mental suffering. Mối quan hệ là nguồn gốc của niềm vui lớn nhất và đau khổ tinh thần lớn nhất. The quality of our life depends much on the quality of our relationship with people around us. Chất lượng cuộc sống của chúng ta phụ thuộc nhiều vào chất lượng của những mối quan hệ với những người xung quanh. It is nice to have good friends. Life would be so flat without kalyana mittas (noble/spiritual friends). Thật tốt khi có được những người bạn tốt. Cuộc sống sẽ trở nên tẻ nhạt nếu không có những thiện trí thức (những người bạn tinh thần/ những người bạn hướng thượng). How rare it is to have a friend. Thật là hiếm để có được một người bạn. Dear friend, I don’t have many friends left. So I value whatever friends I still have. Bạn mến, tôi không còn lại nhiều bạn bè. Vì vậy, tôi coi trọng những người bạn mà tôi vẫn đang có. To have a friend is one of the most wonderful experiences in life. To develop a deeper and deeper understanding of oneself and the world is also very wonderful. For me understanding is the most satisfying thing in life. Có được một người bạn là một trong những kinh nghiệm tuyệt vời nhất trong cuộc đời. Để phát triển một sự hiểu biết ngày càng sâu sắc về chính mình và về thế giời cũng rất tuyệt vời. Với tôi sự hiểu biết là điều thỏa mãn nhất trong cuộc đời. There is no time and space in our friendship. Không có thời gian và khoảng cảnh trong tình bạn của chúng ta. I have made many new friends with whom I can relate to; I don’t expect anything from them: just open-hearted, free-flowing communication. Tôi có nhiều bạn mới, những người mà tôi có thể chơi; tôi không trông đợi bất cứ điều gì từ họ: chỉ giữ tâm cởi mở, tự do giao thiệp. Yes, I also have "deeper cravings for some kind of sincere companion". Đúng, tôi cũng có "những dính mắc sâu sắc với một số tình bạn chân thành". I want my relationship with you, with him, with my daughters, with my former wife to be a nurturing, nourishing relationship. Tôi mong muốn mối quan hệ với bạn, với những đứa con của tôi, cả với mẹ của chúng nữa, được nuôi dưỡng, những mối quan hệ được nuôi dưỡng. Relationships with people are not really reliable in most cases. Most relationships are just games. An honest, open, sincere, genuine, non-manipulative, non-domineering relationship, where there is mutual respect and trust, and which does not have unrealistic expectations - is such a relationship possible? Những mối quan hệ với mọi người thì đều không thực sự đáng tin cậy trong hầu hết các trường hợp. Một mối quan hệ trung thực, cởi mở, chân thành, không lôi kéo, áp đặt, nơi có sự tôn trong và tin tưởng lẫn nhau, và không có những điều mong đợi không thực tế - liệu có thể có mối quan hệ như vậy không? I want to quote from C. Roger’s book Freedom to Learn: Tôi muốn trích dẫn từ cuốn sách của C.Roger "Tự do để học hỏi" : Furthermore, I have no desire to instruct my readers, or impress you with my knowledge in this field. I have no desire to tell you what you should think or feel or do. Hơn nữa, tôi không có mong muốn để hướng dẫn đọc giả, hoặc gây ấn tượng với bạn bằng kiến thức trong lãnh vực này. Tôi không có mong muốn để nói với bạn về những điều bạn nên suy nghĩ, cảm nhận, hay hành động. The only solution I have come up with is that perhaps I can share something of myself, something of my experience in interpersonal relationships, something of what it has been like to be me, in communication with others. Lời giải đáp duy nhất gần với nó mà tôi có đó là tôi có thể chia sẻ điều gì đó thuộc về bản thân, điều gì đó thuộc về những kinh nghiệm của tôi trong mối quan hệ với những cá nhân, điều gì đó giống như là tôi, khi giao thiệp với người khác.

Cháu có biết 1 bài pháp về chủ đề này , cháu cop len mọi người ai quan tâm thì nghe ạ :D Đây là bài pháp của ngài Ajahn Chah giảng cho một cụ già trước lúc cụ lâm chung. Ngài dạy về bản chất của thân, tâm này và cách buông xả nó để có được một cái chết thanh thản, một sự chuẩn bị tốt đẹp cho kiếp sống kế tiếp. http://www.trangsuoitu.net/DocSach/NgoiNhaThucSuCuaTa.mp3

Cụ già trăm tuổi kể chuyện quan tài trong hang động 24-05-2010 Người dân xã Trung Xuân (Quan Sơn, Thanh Hóa) đã phát hiện trên những ngọn núi ở đây có nhiều hòm đục bằng thân cây gỗ. Những chiếc quan tài này nằm cheo leo trên đỉnh núi dựng đứng khiến cho dân làng có nhiều câu hỏi lớn chưa có lời giải đáp. Phóng viên đã vượt qua nhiều vách núi và tận mặt chứng kiến kiểu an táng độc đáo này…Tìm nguồn nước, ra hài cốt Anh Hà Văn Hùng, Phó chủ tịch UBND xã Trung Xuân kể cho chúng tôi nghe về câu chuyện lạ kỳ trên núi Phá Họ (người dân thường gọi là núi “trời kêu”). Năm 1997, thời tiết khô hạn, dòng sông Lò chảy qua 5 bản trong xã cạn khô, người dân trong bản phải đi tìm nguồn nước khắp nơi. Ở trước làng có ngọn núi Phá Họ. Núi có nhiều đỉnh thác cheo leo, đến cả những tay thợ săn lão luyện trong bản cũng không dám trèo lên. Trong khi đó, nguồn nước người dân tìm được ngày càng nhỏ giọt. Anh Hùng đánh liều mang theo dây thừng, leo lên đỉnh núi tìm nguồn nước. Nhiều thân gỗ đã mục theo thời gian. Vượt qua các vách đá cheo leo, nham nhở trong suốt 3 giờ đồng hồ, cuối cùng anh Hùng đã lên đến gần đỉnh núi. “Trước mắt tôi hiện ra những chiếc hòm làm từ thân cây gỗ lớn, nằm cheo leo trên vách đá của hang. Dưới cái hang đó là một nguồn nước trong mát. Đi sâu vào bên trong hang còn sót lại bộ hộp sọ to và xương ống chân rất dài. Tôi đã mang chiếc hộp sọ về bản cho mọi người cùng xem. Đây có thể là nơi sinh sống của một gia đình của bộ tộc nào đó.” Được anh Hùng dẫn đường, chúng tôi đã “đột nhập” hang “trời kêu”. Tôi được tận mắt chứng kiến những chiếc hòm được làm bằng các loại thân gỗ quý như lim, lát, pơmu… Một cảm giác rờn rợn gợn lên trong tôi khi nhìn vào những bộ xương người đã bị phân hủy. Duy nhất chỉ còn một bộ xương còn nguyên hộp sọ và xương ống chân. Trong hang có các vật dụng sinh hoạt hằng ngày làm bằng đồ gốm như bát, chum, am… Anh Hùng cho biết, cách đây hơn 10 năm, những bộ hòm bằng gỗ còn nguyên vẹn. Rồi người ta kháo nhau rằng, đây là nơi sinh sống của một bộ tộc giàu có. Sau khi bị diệt vong thì họ để lại nhiều đồ trang sức. Người dân đổ về lùng sục, đập nát các thân gỗ để tìm châu báu. Nay, chỉ còn khoảng 10 bộ hòm bằng thân gỗ tương đối nguyên vẹn. Còn lại là một đống hoang tàn, vỡ nát… Kho quan tài của người xưa? Từ trung tâm xã Trung Xuân, vượt qua con đường núi hiểm trở và dòng sông Lò chảy xiết, hơn 2 giờ đồng hồ sau chúng tôi mới có mặt tại bản Muống. Ngọn núi Pha Dờn được người dân nơi đây ví như “nóc nhà Đông Dương”. Nó không chỉ cao nhất nhì Huyện Quan Sơn mà nếu nhìn từ dưới lên đỉnh núi cheo leo trên một vách đá, với các tảng đá dựng đứng. Điều kỳ lạ là trên đỉnh núi đó lại có một chiếc hang chứa rất nhiều hòm đục bằng thân cây. Hơn 20 năm về trước, trong một lần đi săn, anh Hà Văn Thủy đã bắn một con khỉ bị thương. Lần theo vết máu, anh tiến dần về hướng khỉ chạy thì giật mình kinh hãi khi thấy trong hang có rất nhiều hòm làm bằng thân cây. Thần hồn nát thần tính, anh phi một mạch về bản kể cho người dân nhưng không ai tin. Cũng đúng, bởi đây là địa điểm mà chưa một người dân địa phương nào đặt chân đến. Khi trấn tĩnh lại, một mình anh lại cất công trở lại hang, treo một chiếc bao tải lên thân cây, cắm ra cửa hang để đánh dấu. “Ngọn núi này toàn là đá tai mèo, vách đá thẳng đứng nhưng biết đường lên cũng không khó lắm. Nguy hiểm nhất ở đoạn giữa có nhiều đá, sảy tay cái coi như mất mạng. Nhiều người lên đến gần nửa đã phải đầu hàng vì không biết đường đi lòng vòng, không còn sức để leo tiếp nên phải lùi bước”, anh Thủy cảnh báo. Vượt qua nhiều hang đá, vách núi cheo leo, cuối cùng chúng tôi đã lên được hang hòm. Đây là một chiếc hang rộng chừng 20m2, trên có một cây gỗ vắt ngang, mà theo ông trưởng bản Hà Văn Muông thì cây gỗ này được dùng để bảo vệ hang và để treo đồ đạc. Trải qua hàng mấy trăm năm nhưng thân hòm vẫn còn nguyên vẹn. Theo quan sát của chúng tôi, trong hang hiện có gần 30 bộ hòm, tức gần 60 miếng gỗ úp lại với nhau. Các hòm này lại có các kích cỡ khác nhau như loại lớn nhất có bán kính 50cm, nhỏ hơn thì 40cm. Ở phần đầu thân gỗ được đục rộng hơn so với phần thân và cả 2 đầu đều có hai chốt để định vị vị trí khi chôn cất. “Hòm này làm chủ yếu bằng gỗ gụ, dổi, nghiến… cũng phải đến 300 – 400 năm nhưng gỗ vẫn còn rắn chắc, còn nguyên bản”, anh Thủy quả quyết. Điều lạ là đây lại toàn là những chiếc hòm đã được mở nắp, nhìn vào bên trong không có bất cứ cái gì. Một số người phỏng đoán, có thể nơi đây được người xưa làm nơi chứa hòm để khi người mất mang xuống dưới chôn cất… Chỉ nghe kể lại Đem theo những điều bí ẩn về những chiếc hòm trên đỉnh núi, chúng tôi gặp cụ Hà Văn Khái ở bản Muỗng. Chốn cao sơn dường như đã tiếp thêm sức mạnh cho cụ già hơn trăm tuổi nhưng vẫn còn minh mẫn này. Cụ Khái cho biết, cụ cũng chỉ được nghe ông bà kể lại rằng ngày xưa ở khu vực này có rất nhiều dân tộc khác nhau. Nhiều dân tộc bị tàn sát và phải ẩn nấp vào các hang núi, nên cũng không biết được những người lên trên hang đó là người gốc ở đâu. Các hang có chứa hòm bằng thân gỗ và xương người, trước đây cụ cũng chưa nghe thấy bao giờ. Phong tục của người Thái lấy gỗ về đục thân làm hòm, chôn cất người mất là có từ lâu đời. Trong mỗi gia đình, nhất là nhà có người từ độ tuổi 50 trở lên phải có ít nhất 1 – 2 bộ hòm đục bằng thân cây gỗ tốt. “Trước khi bỏ hòm vào huyệt đạo, phải lấy than từ gỗ để lót một lớp xuống dưới hòm và một lớp than trên hòm rồi mới lấp đất vào. Ngày xưa hỏa táng xong thì lấy tro để chôn, giờ không hỏa táng thì lấy than củi lót xuống dưới với mong muốn người mất đi sẽ được ấm áp, yên lành”, cụ Hà Văn Khái cho biết. “Ngày xưa tôi có nghe cụ đẻ ra bố tôi kể lại về một bộ tộc chân vòng kiềng, bàn chân to, thân người cao lớn, tiếng Thái họ là “người giới”. Người giới đi khai hoang nương rẫy, họ đã có thể làm ra gốm với nhiều loại hoa văn đẹp, được tìm thấy tại các ruộng trong bản. Họ có nhiều đổi mới trong trồng lúa trên các nương rẫy nên đời sống họ rất ổn định. Không hiểu sao họ đã bị một đội quân Hán từ bên Quan Hóa sang giết hại nên bị diệt vong”.Ông Hà Văn Bình (Chủ tịch UBND xã Trung Xuân). Giả thuyết mới về "mai táng treo" Căn cứ vào số lượng quan tài nhiều và kích thước lớn nhỏ khác nhau, có thể động có chứa quan tài treo ở huyện Quan Hóa (Thanh Hóa) là khu mộ của các gia tộc lớn. Nếu không phải của Thượng tướng quân Khằm Ban thì cũng là người có thế lực khác như các tạo mường, tạo cai, mụ mường, họ luông... >> Bí ẩn chưa có lời giải về động Hang Ma ở Mộc Châu Năm 2007, trên Báo CAND - Chuyên đề ANTG, chúng tôi đã đưa những thông tin về việc phát hiện những cỗ quan tài độc mộc, có cỗ dài tới 2,8m, rộng 0,48m nằm trong hang động trên vách đá cheo leo từ ngàn năm trước ở huyện Quan Hóa (Thanh Hóa). Các nhà khoa học đã vào cuộc, đi tìm lời giải cho câu hỏi: Chủ nhân của những cỗ quan tài này là ai? Tại sao những cỗ quan tài nặng cả trăm kilôgam ấy lại được đưa lên hang đá cheo leo mà không phải là "thổ táng", "thủy táng", "hỏa táng" hoặc "điểu táng"…? Phát hiện thêm nhiều quan tài cổ treo Trong khi những bí ẩn xung quanh các động có chứa quan tài treo ở huyện Quan Hóa (Thanh Hóa) vẫn chưa có lời giải thích thỏa đáng, thì một ngày nắng nóng tháng 5/2010, chúng tôi nhận được thêm thông tin từ người dân địa phương: Tại huyện miền núi, biên giới Quan Sơn (Thanh Hóa), gần đây liên tiếp phát hiện thêm nhiều hang động treo các quan tài cổ tương tự. Số lượng hang động nhiều hơn, số quan tài cũng nhiều không kém. Chúng tôi hăm hở lên đường. Huyện Quan Sơn nằm cuối quốc lộ 217A, giáp nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào, cách trung tâm TP Thanh Hóa chừng 140km về phía Tây Bắc, cách Hà Nội gần 200km (đi theo quốc lộ 6 rồi rẽ vào đường 20B). Quan Sơn vốn được tách ra từ huyện Quan Hóa cũ, có 4 dân tộc anh em Thái, Mường, Mông, Kinh sinh sống trên nền đất cũ của Châu Quan Da cổ xưa, với các tổng Cổ Nam, Tam Lư, Hữu Sơn, Hữu Thủy. Những hang động mà người dân cho biết, đều nằm dọc theo dòng sông Lò, một trong những nhánh đầu nguồn của dòng sông Mã sau khi bôn ba trên đất bạn trở về đất Việt, cách động quan tài Quan Hóa chỉ chừng vài chục kilômét theo đường chim bay. Vách núi cửa hang Pha Quen, nơi có chứa các quan tài cổ. Anh Ngân Văn Hà, 45 tuổi, người dân tộc Thái, cẩn thận giắt dao rừng, cài chiếc đèn soi lên trán, rồi hăm hở dẫn chúng tôi rời bản đến chân ngọn núi đá dựng đứng nằm ngay kề dòng sông Lò, thuộc bản Máy (xã Trung Thượng, huyện Quan Sơn, Thanh Hóa). Đường chinh phục vách núi Pha Hang Quen cực kỳ mạo hiểm. Hang núi Pha Quen không rộng và sâu như động Pó Cúng (hay Hang Ma, Lụng Buốc Mu) bên huyện Quan Hóa, mà khá tối và chật hẹp vì chỉ có một cửa động. Động sâu chừng 15m, cao hơn 7m, khá khô thoáng, nhưng đầy mùi ẩm mốc. Các cỗ quan tài đều đã không còn nguyên vẹn và sắp xếp khá lộn xộn, hoặc do thời gian phong hóa, hoặc do bàn tay của một số người dân vô ý thức xâm hại. Chiếc quan tài lớn nhất dài chừng 2,7m, rộng khoảng 0,4m, nhỏ hơn một chút so với cỗ quan tài lớn nhất bên động Pó Cúng (Quan Hóa), và có khá nhiều quan tài nhỏ. Cách quần thể hang động núi Pha Hang Quen không xa, ở các hang núi của Pha Dờn (bản Muỗng, xã Trung Xuân, Quan Sơn) cũng còn khá nhiều cỗ quan tài như vậy. Đường lên hang núi Pha Dờn xa và hiểm trở hơn nhiều, nhiều đoạn phải dùng dây thừng để đu bám vào các vách đá, đi phải mất chừng nửa buổi mới leo đến nơi được. Hang núi Pha Dờn rộng rãi, cao thoáng như trong lòng một ngôi nhà sàn lớn, có nhiều hang hốc bên trong. Theo số đếm của anh Hà Văn Niêm, Trưởng bản Muỗng, trong hang chứa hơn 50 tấm "thuyền", tức gần 30 bộ quan tài cổ. Ấy là chưa tính, phía dưới cuối hang vẫn còn một hố sâu chừng 2m, như một chiếc giếng rộng, do không đủ đèn đuốc, dây rợ, nên chưa ai dám vào khám phá tận cùng hang núi. Anh Đinh Công Báo, cán bộ văn hóa xã Trung Xuân cho biết thêm: "Vẫn trong ngọn núi Pha Dờn này, người dân địa phương vừa phát hiện thêm một hang núi khác, có chứa nhiều quan tài, ước tính khoảng 40 - 50 bộ. Đường vào hang núi này còn hiểm trở, xa xôi hơn, nên nhà báo chưa vào khám phá được đâu. Cũng như ở các hang động khác, số quan tài ở đây cũng mục ruỗng khá nhiều do thời gian để trong hang động đã quá lâu". Người Thái cổ có phải là chủ nhân? Như đã nói, năm 2007, dư luận xôn xao về việc lần đầu tiên phát hiện động quan tài bí ẩn ở Quan Hóa, các nhà khoa học đã vào cuộc, đưa ra nhiều giả thuyết để lý giải bí ẩn. Nhưng mỗi giả thuyết đều chưa đi đến tận cùng sự việc, chưa xác định đích danh chủ nhân của các cỗ quan tài, mà gọi chung chung là người xưa; chưa chứng minh được phương pháp vận chuyển, đưa các cỗ quan tài lên hang núi cheo leo khả thi nhất… Tuy nhiên, với ý thức bảo tồn và phát huy di tích độc đáo, từ năm 2007, huyện Quan Hóa đã tiến hành xây dựng dự án du lịch tâm linh cho khu vực Hang Ma, trong tuyến du lịch cộng đồng chung của tỉnh Thanh Hóa và các tỉnh bạn. Những dấu tích huyền quan táng còn lại trong các hang động tại Thanh Hóa. Tiến sĩ Nguyễn Gia Đối nhận định: "Chủ nhân của những cỗ quan tài chắc chắn là một tộc người thuộc dòng Bách Việt, đã cư trú ở vùng đất Quan Hóa từ ngàn năm trước". Khi vị tộc trưởng uy tín người Thái ở huyện Quan Hóa cũ (huyện Quan Sơn mới tách ra từ năm 1997), ông Phạm Hồng Nêu chưa qua đời, có trao đổi với người viết bài một giả thiết rằng: chủ nhân của những hang động quan tài này là những người Thái cổ. Vì người Thái từng sống ở đây từ rất lâu đời, những hang động phát hiện ở xã Trung Xuân, Trung Thượng (Quan Sơn) đều thuộc đất Mường Chự, tổng Cổ Nam; động Pó Cúng (Quan Hóa) thuộc Mường Ca Da của người Thái cổ. Căn cứ vào số lượng quan tài nhiều và kích thước lớn nhỏ khác nhau, có thể đây là khu mộ của các gia tộc lớn, có địa vị trong cộng đồng. Nếu không phải của Thượng tướng quân Khằm Ban (còn gọi là Chu Kha Lài - người xăm mình; trấn giữ toàn bộ miền biên viễn phía Tây Tổ quốc thời Hậu Lê), thì cũng là người có thế lực khác như các tạo mường, tạo cai, mụ mường, họ luông... Phải là người giàu có, thế lực thì mới tập hợp được một số lượng người đông đảo, đủ sức đưa các cỗ quan tài lên động. Và cũng phải là mộ phần của một gia tộc, vì có nhiều cỗ quan tài lớn nhỏ trong động không chứa xương, chưa từng có dấu tích mai táng. Người ta để dành để táng cho những người có thân phận đặc biệt khác chăng? Tiến sĩ Nguyễn Gia Đối cho biết: "Mấy năm nay, việc nghiên cứu vẫn dừng lại tại chỗ, chưa có gì mới hơn", điều đó đồng nghĩa, trước khi tính đến phát huy giá trị di tích, người dân địa phương, du khách cần hiểu rõ và có ý thức bảo tồn các hang động kỳ lạ này. Như ông Lò Đình Múi, Chủ tịch UBND huyện Quan Sơn khẳng định: "Trước mắt, cán bộ địa phương đã đến các hang động trên địa bàn để tìm hiểu, báo cáo cơ quan chức năng cấp trên; đồng thời chỉ đạo thực hiện bảo tồn nguyên trạng, không để người dân tự ý vào các hang động chứa những dấu tích của người xưa này". Sau khi khám phá các hang động có chứa quan tài mới ở Quan Sơn trở về Hà Nội, chúng tôi có hỏi ý kiến của Tiến sĩ Nguyễn Gia Đối (Viện Khảo cổ học), người đã trực tiếp tham gia nghiên cứu thực địa hàng tháng trời về các quan tài treo tại Thanh Hóa trước đây. Tiến sĩ Nguyễn Gia Đối vẫn giữ nguyên quan điểm "giải mã" của mình xung quanh hình thức đưa các quan tài vào treo trong hang động quan tài này. Những bí ẩn tại hang động ở Quan Sơn cũng tương tự, gần như trùng khớp với bí ẩn tại hang động Quan Hóa, nên hoàn toàn có thể giải thích được. Việc các quan tài được đưa vào treo trong động núi mà không chôn vùi, hỏa táng…, thuật ngữ chuyên ngành khảo cổ gọi nghi thức mai táng này là "huyền quan táng", "nhai táng chế", "nhai động táng" hay "ma nhai táng". Từ chữ "huyền", "nhai" (vách núi đá dựng đứng) kết hợp với chữ "động" (hang động) hoặc chữ "quan" (quan tài) cho ta hình dung rằng, đây là hình thức để đưa quan tài của người chết vào an nghỉ trong các hang động trên vách núi đá cao, thẳng, thường là bên các con sông suối lớn.

<h1 id="title" class="title">Giếng trời trên vách núi</h1> 23/04/2010 06:37:04 - Đồng bào dân tộc Ma Coong trên xã Thượng Trạch bảo: nhờ có giếng trời linh thiêng trên đỉnh núi nên họ mới tồn tại đến ngày hôm nay. Chiếc giếng nhỏ, đầy nước xuất hiện bất ngờ giữa đỉnh núi đã cứu vớt cả dân làng trong những ngày chiến tranh chống Mỹ. TIN LIÊN QUAN Nung dao đỏ rực và... liếm Thoát chết nhờ giếng trời Ông Đinh Hợp, chủ tịch xã Thượng Trạch kể rằng: Thời chiến tranh, đường 20 là điểm bị bắn phá ác liệt của tỉnh Quảng Bình. Nằm ngay bên con đường này, xã Thượng Trạch nhiều lần bị bom đạn Mỹ oanh tạc dữ dội. Trong một lần mưa bom bão đạn, cả xã Thượng Trạch đã phải kéo nhau lên ngọn núi cao nhất đầu làng để tránh bom. Khi lên đến chót vót của đỉnh núi, hàng trăm người dân đã chọn vách đá làm nơi trú ẩn an toàn. Giếng trời rất sâu và nước luôn trong vắt. Thế nhưng, vừa thoát được bom đạn người dân lại phải đối diện với nguy cơ chết khát. Lúc chạy tránh bom chẳng ai còn nhớ đến một điều rằng trên ngọn núi này chẳng có lấy một giọt nước, chỉ đến lúc khát cháy họng mọi người mới hốt hoảng nhớ đến. Bom vẫn rơi, đạn vẫn nổ, hàng trăm người dân vẫn khát cháy cổ họng trên núi cao. Xuống làng sẽ bị chết vì bom, cố thủ trên núi sẽ chết khát. Sau nhiều ngày sống trong vô vọng nhiều người đã nghĩ đến cái chết đang chờ đợi trước mắt. Đúng lúc đó như có thần linh mách bảo, mấy người dân leo lên trên ngọn núi đá cao nhất hướng mắt về bản làng đang mịt mù khói lửa thì bất ngờ phát hiện ra giếng nước. Với người dân Ma Coong, núi rừng là nhà, mọi lùm cây bụi cỏ họ đều nắm như lòng bàn tay thế nhưng khi gặp chiếc giếng ai cũng phải bất ngờ. Giếng lại nằm ở vị trí rất... ngược đời, đó là trên mỏm đá. Một mỏm đá nhô lên cao và ở giữa là chiếc giếng tròn vành vạnh, nước dâng cao trong veo. Cả khu rừng không có nước, các vách đá không có nước ấy vậy mà trên ngọn núi đá lại mọc ra chiếc giếng, vì sự kỳ lạ đó nên người dân nơi đây gọi là "giếng trời". Điều lạ nữa là giếng nhỏ nhưng cả trăm người dùng vẫn không thể khô cạn. Giếng kiêng... phụ nữ Trong câu chuyện có một chi tiết nửa hư nửa thật đó là giếng rất "kỵ" những phụ nữ đang thời kỳ kinh nguyệt hoặc những người mới sinh nở (?!). Anh Đinh Toại, một người dân địa phương khẳng định chắc như đinh rằng đó hoàn toàn là sự thật. Ngày trước chính anh cũng chạy lên núi và sống nhiều ngày bên chiếc giếng. Theo Đinh Toại, có lần, một người phụ nữ đến bên giếng để lấy nước, bất ngờ giếng sôi ùng ục, đang trong lành, bùn đất từ dưới giếng đùn lên khiến mọi người kinh ngạc. Chỉ khi người phụ nữ này rời khỏi giếng, nước mới thôi gầm rú và trong xanh trở lại. Không chỉ một lần mà rất nhiều lần như thế, đi tìm nguyên nhân mọi người mới tá hỏa biết rằng, chỉ những người phụ nữ sau khi sinh và thời kỳ kinh nguyệt đến gần, giếng mới "nổi đóa" như vậy. Chặt cây nứa dài 6 - 7m cắm xuống nhưng vẫn chưa thấy đáy giếng ở đâu. Anh Đinh Toại đã tình nguyện dẫn chúng tôi lên đỉnh núi xem giếng. Vượt qua những khu rừng thâm u rậm rạp vô vàn rắn rết, nơi có bạt ngàn những cây cổ thụ ba bốn người ôm không xuể, mấy tiếng đồng hồ sau mới lên đến đỉnh núi. Sau nhiều năm không có người lên núi, rừng cây giờ cũng rậm rạp hơn nên mất rất nhiều thời gian Đinh Toại mới định vị được vách đá nơi có giếng trời. Sự xuất hiện chiếc giếng trên vách đá rất đúng với những câu chuyện chúng tôi đã được nghe. Giếng tròn, đẹp, nước trong xanh như có bàn tay của con người tạo thành. Chặt cây nứa dài 6 - 7m cắm xuống nhưng vẫn chưa thấy đáy giếng ở đâu. Chắc chắn giếng rất sâu. Chiếc giếng kỳ lạ trên vách đá là có thật, chỉ riêng chuyện "kiêng khem phụ nữ" thì chúng tôi chẳng có cách nào để kiểm chứng. Từ ngày có giếng trời, khu rừng này được gọi là rừng thiêng, người dân bảo vệ rất nghiêm ngặt. Cả một khu rừng nguyên sinh rộng lớn che chở cho cả xã Thượng Trạch. Ném trứng chọn đất Thiếu tá Hoàng Văn Đức kể rằng, ngày mới chân ướt chân ráo đặt chân lên mảnh đất miền biên viễn này anh lập tức được đồng chí đồn trưởng nắn gân: "Trên này ma dữ lắm đồng chí ơi, lúc nào có người chết tôi dẫn đi mà xem, lạ kỳ như người ta làm... ảo thuật vậy". Phong tục của người Ma Coong là khi có người chết, người cao tuổi nhất trong dòng tộc sẽ làm chủ lễ tang. Người ta không đào huyệt mộ trước như người dưới xuôi mà chỉ đến khi đưa xác người chết đến khu vực chôn cất, lúc đó mới tiến hành làm lễ tìm chỗ để đào huyệt mộ. Theo đó, người cao tuổi của dòng tộc sẽ mang theo một quả trứng sống. Khi đến nơi người này sẽ khấn vái xin thần linh một chỗ đất để mai táng. Nếu tung quả trứng sống lên trời trứng rơi xuống đất không vỡ nghĩa là chỗ đó không được và ngược lại. Giếng nhỏ nhưng cả trăm người dùng vẫn không thể khô cạn. Chuyện mới nghe thật hoang đường, trứng nào ném lên rơi xuống đất chẳng vỡ, thế nhưng đồng chí đồn trưởng quả quyết là có thật. Nhân một lần trong xã có người qua đời, đồn biên phòng đã kéo theo 20 người đi đám tang, thật ra là để kiểm chứng câu chuyện khó tin trên. Khi đến vùng đất trống khô cằn, thiếu tá Đức chắc bẩm ném trứng lên rơi xuống kiểu gì chả vỡ tung. Mọi người chăm chú nhìn theo từng động tác của người chủ tế. Sau bài khấn vái, người này tung quả trứng sống lên trời, trứng rơi xuống lăn lông lốc mà chẳng chịu vỡ. Hướng về hướng khác lại tung lên, lần nữa lại không vỡ. Người này lắc đầu và phải nhiều lần tung lên rơi xuống trứng mới chịu vỡ và huyệt mộ được đào đúng vị trí ấy. Theo tập tục người Ma Coong, đó mới là điểm được chấp nhận. Chưa thể lý giải Vẫn chưa thật sự tin. Một lần khác xã lại có người chết, lần này thiếu tá Đức bí mật kiểm tra quả trứng trước khi ném và đúng là quả trứng gà sống bình thường. Người chủ tế lại là người cao niên trong dòng tộc chứ chẳng phải thầy mo nên chuyện gian lận được loại bỏ. Hơn nữa, khi làm lễ anh Đức để ý rất kỹ là người này chỉ mặc áo cộc nên chuyện tráo đổi trứng cũng không có. Thế mà trứng ném cao cả chục mét rơi xuống lăn như một viên bi. Người chủ lễ có lúc ném quá tay trúng gốc cây vậy mà cả quả trứng văng ra mà chẳng hề hấn gì. Người dân Ma Coong.vẫn lưu truyền những huyền thoại khó tin. Anh Đức cũng vài lần lấy trứng thử ném, bởi anh nghĩ hay là có cách ném nào đó trứng rơi đứng nên không vỡ. Thế nhưng, lần nào cũng vậy anh ném trứng đều vỡ dù chỉ ném cao bằng đầu người. Đem câu chuyện ném trứng chọn đất cho người chết đến hỏi ông Đinh Hợp, chủ tịch xã Thượng Trạch, ông Hợp khẳng định là có. Còn việc trứng rơi không vỡ thì ông... cũng chịu. Có hay không có cách ném "tiểu xảo" nào đó, ông Hợp phủ nhận ngay: "Người chủ lễ là người trong dòng tộc, hằng ngày họ là nông dân bình thường. Chỉ đến khi có tang họ mới làm chứ có phải thầy mo chuyên nghiệp đâu mà dùng tiểu xảo này nọ". Người dân Ma Coong tin rằng, ông trời đã tạo ra giếng để cứu họ và mảnh đất họ ở ngày nay cũng linh thiêng và đầy may mắn dù nó nằm tít tắp giữa dãy Trường Sơn bao la, nơi giáp với nước bạn Lào. Nguyễn Tiến Dũng